Surendra koulagi

ºÉǸÀfêÀ£À ºÁ¢AiÀÄ ºÀjPÁgÀ....

VjeÁ±Á¹Ûç, ªÀÄÄA§¬Ä

   PÀ¼ÉzÀ ªÀgÀĵÀ ªÉÄîÄPÉÆÃmÉUÉ ¨sÉÃn¬ÄvÁÛÛUÀ, zÉêÀ¸ÁÜ£ÀzÀ DªÀgÀtzÀ MAzÀÄ ªÀÄ£ÉAiÀÄ ªÀÄÄAzÉ ºÉAUÀ¸ÉƧâ¼ÀÄ MAzÀÄ ªÀÄUÀĪÀ£ÀÄß JwÛPÉÆAqÀÄ ªÀÄÄzÁÝqÀÄwÛzÀݼÀÄ. ºÉAUÀ¸ÀÄ ªÀÄUÀĪÀ£ÀÄß ªÀÄÄzÁÝqÀĪÀÅzÀgÀ°è «±ÉõÀªÉãÀÄ JAzÀÄ PÉüÀ§ºÀÅzÀÄ. DzÀgÉ D ºÉAUÀ¸ÀÄ ªÀÄÄzÁÝqÀÄwÛzÀÝ ªÀÄUÀÄ CªÀ¼ÀzÁVgÀ°®è. vÁ¬ÄAiÉƧâ¼ÀÄ AiÀiÁªÀ PÁgÀtPÉÆÌà vÁ£ÀÄ ºÉvÀÛ PÀÆqÀ¯Éà ©¸Ár ºÉÇÃVzÀÝ ªÀÄUÀÄ CzÀÄ. EAvÀºÀ vÀåf¸À®àlÖ ºÀ®ªÁgÀÄ C£ÁxÀ ªÀÄPÀ̼ÀÄ, CAUÀ«PÀ® ªÀÄPÀ̼ÀÄ C°è£À ‘PÀgÀÄuÁUÀȺÀ’ zÉƼÀUÉ ¨É¼ÉzÀÄ, ªÀÄÄAzÉ M¼ÉîAiÀÄ ¨Á¼À£ÀÄß PÀArªÉ; E£ÀÆß ¨É¼ÉAiÀÄÄwÛªÉ. vÁAiÀÄA¢gÀ£Éßà PÁtzÀ F zÀÄgÀzÀȵÀÖ ªÀÄPÀ̽UÉ vÁAiÀÄA¢gÀ ¦æÃwAiÀÄ£ÀÆß, ¥ÉÇõÀuÉAiÀÄ£ÀÆß ¤ÃqÀÄwÛgÀĪÀ F  ‘PÀgÀÄuÁUÀȺÀ’zÀ »AzÉ EgÀĪÀ vÁ¬ÄAiÉÄAzÀgÉ ¨ÉÃgÉ AiÀiÁgÀÆ C®è. CªÀgÉà ¸ÀÄgÉÃAzÀæ PË®V.

   ¸ÀÄgÉÃAzÀæ PË®VAiÀĪÀgÀÄ d¤¹zÀÄÝ 1934gÀ CPÉÆÖçgï 24gÀAzÀÄ. zsÁgÀªÁqÀ f¯ÉèAiÀÄ UÀÄrUÉÃj JA§ ºÀ½îAiÀÄ°è. CzÀÄ gÁ¶ÖçÃAiÀÄ ZÀ¼ÀªÀ½UÉ wêÀæªÁzÀ PÁªÀÅ ªÀÄÆrzÀ ¸ÀAzÀ¨sÀð. CzÀgÀ ¥Àæ¨sÁªÀ PË®VAiÀĪÀgÀ ªÉÄÃ¯É ©ÃgÀzÉà ºÉÇÃUÀ°®è. CªÀgÀÄ ºÀvÀÄÛ ªÀgÀĵÀzÀ ¨Á®PÀjgÀĪÁUÀ¯ÉÃ, qÁ. J£ï.J¸ï. ºÀrÃðPÀgï CªÀgÀ ¸ÉêÁzÀ¼ÀªÀ£ÀÄß ¸ÉÃjzÀgÀÄ. ¥Àæ¨sÁvÀ ¥sÉÃjUÀ¼À°è, ¥Àæw¨sÀl£Á ªÉÄgÀªÀtÂUÉUÀ¼À°è ¨sÁUÀªÀ»¹zÀgÀÄ. J¼ÉAiÀÄ ªÀAiÀĹì£À°èAiÉÄà ¥ÉÇðøÀgÀ zËdð£ÀåUÀ½UÉ, ¸ÁªÀiÁfPÀ C£ÁåAiÀÄUÀ½UÉ ¸ÁQëAiÀiÁzÀgÀÄ. PË®VAiÀĪÀgÀ ¨Á®åªÀ£ÀÄß gÀƦ¹zÀÄÝ EAvÀºÀ zÉñÀ¥ÉæêÀÄzÀ »£É߯É. DzÀÄzÀjAzÀ ªÀÄÄAzÉ CªÀgÀÄ zÉñÀªÀ£ÀÄß PÀlÄÖªÀÅzÀPÁÌV vÀªÀÄä §zÀÄPÀ£Éßà ªÀÄÄr¥ÁVlÖgÀÄ.

   E¥ÀàvÀÄÛ ªÀgÀĵÀzÀ AiÀÄĪÀPÀ PË®VAiÀĪÀgÀÄ, J¸ï.J¸ï.J¯ï.¹. ¥ÀæªÀiÁt¥ÀvÀæzÀ eÉÆvÉUÉ EAVèµï mÉʦAUï eÁÕ£ÀªÀ£ÀÆß ªÀÄvÀÄÛ ¸ÁªÀÄåªÁzÀ-¸ÀªÀiÁdªÁzÀUÀ¼À MA¢µÀÄÖ PÀ£À¸ÀÄUÀ¼À£ÀÆß ºÉÇvÀÄÛPÉÆAqÀÄ ªÀÄÄA§¬ÄUÉ PÁ°lÖgÀÄ. UÁA¢üÃfAiÀĪÀgÀ D¥ÀÛªÉÊzÀågÁVzÀÝ qÁ. ¢£ïµÁ ªÉĺÁÛgÀªÀgÀÄ C°è£À ªÀÄ®¨Ágï »¯ï£À°è £ÀqɸÀÄwÛzÀÝ  ‘¥ÀæPÀÈw aQvÁì®AiÀÄ’zÀ°è mÉʦ¸ïÖ DV PÉ®¸ÀPÉÌ ¸ÉÃjPÉÆAqÀgÀÄ. C°èUÉ C£ÉÃPÀ gÁ¶ÖçÃAiÀÄ ªÀÄÄRAqÀgÀÄ aQvÉì ¥ÀqÉzÀÄPÉƼÀî®Ä §gÀÄwÛzÀÄÝ, MªÉÄä ¸ÀªÀÄUÀæ PÁæAwAiÀÄ ºÀjPÁgÀgÁzÀ dAiÀÄ¥ÀæPÁ±ï £ÁgÁAiÀÄuï CªÀgÀÆ «±ÁæAwUÉAzÀÄ vÀAUÀ®Ä §A¢zÀÝgÀÄ. D ªÉüÉUÁUÀ¯Éà PË®VAiÀĪÀgÀÄ, Qè¤QÌUÉ §gÀÄwÛzÀÝ ‘ºÀjd£À’ ªÁgÀ¥ÀwæPÉAiÀÄ°è «£ÉÆèÁ ¨sÁªÉ CªÀgÀ ‘¨sÀÆzÁ£À ZÀ¼ÀªÀ½À’ ªÀÄvÀÄÛ eÉ.¦.AiÀĪÀgÀÄ CzÀ£ÀÄß ªÀiÁ¥Àðr¹ gÀƦ¹zÀÝ ‘fêÀ£ÀzÁ£À’ «µÀAiÀÄUÀ¼À£ÀÄß N¢ §ºÀ¼À ¥Àæ¨sÁ«vÀgÁV, D ZÀ¼ÀªÀ½UÀ¼À°è  ¸ÉÃjPÉƼÀî®Ä §AiÀĹzÀÝgÀÄ. D ¸ÀªÀÄAiÀÄPÉÌ ¸ÀjAiÀiÁV eÉ. ¦.AiÀĪÀgÀ ¸ÉÖ£ÉÆà DVzÀÝ PÉÃgÀ¼ÀzÀ ¥ÀgÀ±ÀÄgÁªÀiï J£ÀÄߪÀªÀgÀÄ PÁgÀuÁAvÀgÀUÀ½AzÀ vÀªÀÄä vÁAiÀiÁßrUÉ ªÀÄgÀ¼À¨ÉÃPÁV §A¢vÀÄ. eÉ.¦.AiÀĪÀjUÉ vÀªÀÄä PÁUÀzÀ¥ÀvÀæUÀ¼À£ÀÄß, ¥ÀvÀæªÀåªÀºÁgÀUÀ¼À£ÀÄß ¤ªÀð»¸À®Ä ºÁUÀÆ EvÀgÉ PÉ®¸ÀUÀ¼À°è £ÉgÀªÁUÀ®Ä M§â AiÀÄĪÀPÀ£À CUÀvÀå«vÀÄÛ. PË®VAiÀĪÀgÀ gÉÆnÖ eÁj vÀÄ¥ÀàPÉÌ ©¢ÝvÀÄ.  PË®VAiÀĪÀgÀÄ, ¢£ïµÁ ªÉĺÁÛ CªÀgÀ ²¥sÁgÀ¹£À ªÉÄÃgÉUÉ eÉ.¦.AiÀĪÀgÀ §½ ¸ÉÖ£ÉÆà DV ¸ÉÃjPÉÆAqÀgÀÄ. eÉ.¦.AiÀĪÀgÀÄ PË®VAiÀĪÀgÀ£ÀÄß ¸ÁéUÀw¹, vÀªÀÄä ¸ÉêÉUÁV Ej¹PÉÆAqÀ PÀëtUÀ¼ÀÄ PË®VAiÀĪÀgÀ ¥Á°UÉ CvÀåAvÀ ªÀĺÀvÀézÁÝzÀªÀÅ. ¸ÀºÀd, ¸ÉßúÀ¥ÀÇtð eÉ.¦.AiÀĪÀgÀ MqÀ£ÁlzÀ°è PË®VAiÀĪÀgÀ ªÀåQÛvÀéªÀÅ CgÀ¼À®Ä ¥ÁægÀA©ü¹vÀÄ. 52 ªÀgÀĵÀzÀ eÉ. ¦., 20 ªÀgÀĵÀzÀ PË®VAiÀĪÀgÀ£ÀÄß vÀªÀÄä ¸ÉßûvÀ£À£ÁßV ¹éÃPÀj¹zÀgÀÄ. CªÀj§âgÀ ¸ÉßúÀ UÁqsÀªÁ¬ÄvÀÄ. PÁ²äÃgÀ¢AzÀ PÀ£ÁåPÀĪÀiÁjAiÀĪÀgÉUÉ, ªÀÄÄA§¬Ä¤AzÀ PÉÆïÉÆÌÃvÁÛÛzÀªÀgÉUÉ ¨sÁgÀvÀzÀ GzÀÝUÀ® ¥ÀæªÁ¸À ªÀiÁqÀÄvÁÛ, PË®VAiÀĪÀgÀÄ eÉ.¦.AiÀĪÀgÀ eÉÆvÉ C£ÉÃPÀ PÁAiÀÄðPÀæªÀÄUÀ¼À°è ¨sÁVAiÀiÁzÀgÀÄ. “PÁæAwAiÀÄ ºÀA§® £À£ÀߣÀÄß ªÀiÁPïìðªÁzÀzÀ PÀqÉUÉ PÉÆAqÉƬÄÝvÀÄ. C£ÀAvÀgÀ gÁ¶ÖçÃAiÀÄ ZÀ¼ÀªÀ½AiÀÄ ªÀÄÆ®PÀ ¥ÀæeÁ¸ÀvÁÛvÀäPÀ ¸ÀªÀiÁdªÁzÀzÀ PÀqÉ wgÀÄV¹, vÀzÀ£ÀAvÀgÀ «£ÉÆèÁfAiÀĪÀgÀ ¥ÉæêÀĪÀiÁUÀðzÀ C»A¸ÁvÀäPÀ PÁæAwUÉ £À£ÀߣÀÄß ªÀÄÄnÖ¹vÀÄ. CzÀ£ÀÄß £Á£ÀÄ ªÀiÁ£À«ÃAiÀÄ PÁæAwAiÀÄ ªÀÄÆ®PÀzÀ ¸ÁªÀiÁfPÀ PÁæAw JAzÀÄ ªÀtÂð¹zÉ” JA§ eÉ.¦.AiÀĪÀgÀ ªÀiÁw£À ªÀÄÆ®PÀªÉÃ, ‘eÉ.¦.AiÀĪÀgÀÄ ºÉÃUÉ vÀªÀÄä PÁ¯Á£ÀĨsÀªÀ ªÀÄvÀÄÛ PÁAiÀiÁð£ÀĨsÀªÀzÀ ¢ÃWÀð ªÉÊZÁjPÀ AiÀiÁvÉæAiÀÄ ªÀÄÆ®PÀ ¸ÀªÉÇÃðzÀAiÀÄ DAzÉÆî£ÀªÀ£ÀÄß vÀ®¦zÀgÀÄ’ JA§ «µÀAiÀĪÀ£ÀÄß PË®VAiÀĪÀgÀÄ «±ÀzÀ¥Àr¸ÀÄvÁÛgÉ. eÉ.¦.AiÀĪÀgÀ CAvÀºÀ LwºÁ¹PÀ WÀlÖzÀ°è CªÀgÀ ¸ÀºÁAiÀÄPÀgÁV ¸ÉÃjPÉÆArzÀÝjAzÁV PË®VAiÀĪÀgÀ §zÀÄQ£À ¢PÉÌà §zÀ¯Á¬ÄvÀÄ.

  PË®VAiÀĪÀgÀÄ eÉ.¦.AiÀĪÀgÀ D¥ÀÛ¸ÀºÁAiÀÄPÀgÁzÀ ªÉÄïÉ, ¸ÀªÉÇÃðzÀAiÀÄ ¸ÀªÉÄäüÀ£ÀUÀ¼Éà C®èzÉÃ, ¨ÉÃgÉ ¨ÉÃgÉ HgÀÄUÀ¼À°è £ÀqÉAiÀÄÄwÛzÀÝ ‘¸ÀªÀð ¸ÉêÁ ¸ÀAWÀ’ ¸À«ÄwAiÀÄ ¸À¨sÉUÀ½UÉ, eÉ.¦. AiÀĪÀgÀÄ ¸ÀA¥ÀPÀð«j¹PÉÆArzÀÝ ‘EArAiÀÄ£ï PÀ«Än ¥sÁgï PÀ®ÑgÀ¯ï ¦üûæÃqÀA’ ¸ÀA¸ÉÜ K¥Àðr¸ÀÄwÛÛzÀÝ ¸À¨sÉUÀ½UÉ CªÀgÀ eÉÆvÉUÉ ºÉÇÃUÀ¨ÉÃPÁV §gÀÄwÛvÀÄÛ.  n¨ÉlÖ£ÀÄß aãÁ DPÀæ«Ä¹PÉÆAqÁUÀ zÀ¯ÉʯÁªÀÄ ¨sÁgÀvÀPÉÌ Nr §AzÀÄ »ªÀiÁZÀ® ¥ÀæzÉñÀzÀ zsÀªÀiïð¸Á¯ÁzÀ°è D±ÀæAiÀÄ ¥ÀqÉzÀ ¸ÀAUÀwAiÀÄ PÀÄjvÀÄ eÉ.¦.AiÀĪÀgÀÄ “mÁæöåfr D¥sï n¨Émï” JA§ QgÀÄ¥ÀŸÀÛPÀªÉÇAzÀ£ÀÄß §gÉzÀgÀÄ. D ¥ÀŸÀÛPÀzÀ §ºÀŨsÁUÀªÀ£ÀÄß §gÉzÀÄPÉÆAqÀÄ mÉÊ¥ï ªÀiÁqÀĪÀ CzÀȵÀÖ vÀªÀÄä ¥Á°UÉ zÉÆgÉQzÀÄzÀÄ vÀªÀÄä §zÀÄQ£À MAzÀÄ ªÀÄÄRå WÀl£É JAzÀÄ PË®VAiÀĪÀgÀÄ ºÉüÀÄvÁÛgÉ. C®èzÉà eÉ.¦ ªÀÄvÀÄÛ zÀ¯ÉʯÁªÀÄgÀ ¥ÀgÀ¸ÀàgÀ ¨sÉÃn, D°AUÀ£À ªÀÄvÀÄÛ ªÀiÁvÀÄPÀvÉUÉ vÁªÀÅ ¸ÁQëAiÀiÁVzÀÝ ªÀĺÀvÀézÀ ¸ÀAUÀwAiÀÄ£ÀÆß PË®VAiÀĪÀgÀÄ ªÀåPÀÛ¥Àr¸ÀÄvÁÛgÉ. DzÀgÉ D ªÀiÁvÀÄPÀvÉAiÀÄ£ÀÄß zÁR°¸À®Ä DUÀ°®è J£ÀÄߪÀ ªÀåxÉ CªÀjUÉ FUÀ®Æ EzÉ.

   ªÀÄzÁæ¹£À°è gÁeÁfAiÀĪÀgÀÄ ¸ÀévÀAvÀæ ¥ÀPÀë gÀa¸ÀĪÀ ªÀÄÄ£Àß eÉ.¦.AiÀĪÀgÉÆqÀ£É ªÀiÁvÀ£ÁrzÀ ¸Àé®à ¢£ÀUÀ¼À¯Éèà D ¥ÀPÀëªÀÅ gÀZÀ£ÉAiÀiÁzÀ LwºÁ¹PÀ WÀl£ÉAiÀÄ£ÀÄß £ÉÆÃrzÀ ¨sÁUÀåªÀÇ vÀªÀÄäzÁ¬ÄvÉAzÀÄ PË®VAiÀĪÀgÀÄ §gÉAiÀÄÄvÁÛgÉ. PË®VAiÀĪÀgÀÄ £ÉÆÃrzÀ E£ÉÆßAzÀÄ, C«¸ÀägÀtÂÃAiÀÄ LwºÁ¹PÀ WÀl£ÉAiÉÄAzÀgÉ, ¯ÉÆûAiÀiÁ ªÀÄvÀÄÛ eÉ.¦. «Ä®£À. ºÉÊzÀgÁ¨Á¢£À°è ªÀÄÆgÀÄ ¢£ÀUÀ¼À PÁ® £ÀqÉzÀ ªÀiÁvÀÄPÀvÉAiÀÄ ¸ÀAzÀ¨sÀðzÀ°è ¯ÉÆûAiÀiÁ CªÀgÀÄ eÉ.¦.AiÀĪÀgÀ£ÀÄß ¸ÀªÀiÁdªÁzÀzÀ PÁAiÀÄðPÀæªÀÄUÀ¼ÉqÉUÉ ªÀÄvÉÛ ¸É¼ÉAiÀÄ®Ä ªÀiÁrzÀ ¥ÀæAiÀÄvÀß, eÉ.¦.AiÀĪÀgÀ ¸ÀªÉÇÃðzÀAiÀÄ ¥ÀjPÀ®à£ÉAiÀÄ §UÉV£À M®ªÀÅ, FªÀðgÀÆ vÀªÀÄävÀªÀÄä «ZÁgÀUÀ¼À wêÀæ ¥Àæw¥ÁzÀPÀgÁVzÀÝjAzÀ ¸ÀAzsÁ£ÀªÀÅ ªÀÄÄjzÀÄ©zÀÝ §UÉ ªÀÄÄAvÁzÀªÀÅUÀ¼À §UÉÎ CvÀåAvÀ ¸ÁégÀ¸ÀåªÁV PË®VAiÀĪÀgÀÄ §gÉAiÀÄÄvÁÛgÉ. 

   UÀAiÀiÁ f¯ÉèAiÀÄ ¸ÉÆÃSÉÆÃzÉêÁæ JA§ UÁæªÀÄzÀ°èzÀÝ eÉ.¦.AiÀĪÀgÀ ¸ÀªÉÇÃðzÀAiÀÄ D±ÀæªÀÄzÀ PÁAiÀÄðZÀlĪÀnPÉUÀ¼À°è ¨sÁUÀªÀ»¹ CzÀ£ÀÄß ºÀwÛgÀ¢AzÀ £ÉÆÃrzÀ ¨sÁUÀåªÀÇ PË®VAiÀĪÀgÀzÁÝVzÉ.  

   1954 jAzÀ ¸ÀvÀvÀªÁV LzÀÄ ªÀgÀĵÀUÀ¼À PÁ® CAzÀgÉ 1959gÀªÀgÉUÉ “eÉ.¦. JA§ «±Àé«zÁå®AiÀÄ”zÀ M¼ÀVzÀÄÝ CªÀjAzÀ PÀ°vÀÄPÉÆAqÀ ¸ÀAUÀwUÀ¼ÀÄ C¥ÁgÀ J£ÀÄßvÁÛgÉ PË®VAiÀĪÀgÀÄ. eÉ.¦.AiÀĪÀgÀÄ dªÁºÀgï¯Á¯ï £ÉºÀgÀÄ ºÁUÀÆ ©ºÁgÀzÀ ¥ÀæxÀªÀÄ ªÀÄÄRå ªÀÄAwæ ²æÃPÀȵÀÚ ¹£ÁígÉÆA¢UÉ ªÀiÁrzÀ ¥ÀvÀæªÀåªÀºÁgÀUÀ¼Éà C®èzÉÃ, ¥ÀwæPÉUÀ½UÉ §gÉzÀ ¯ÉÃR£À ªÀÄvÀÄÛ ¥ÀwæPÁ ºÉýPÉUÀ¼À ¥ÀæPÀluÉAiÀÄ°èAiÀÄÆ PË®VAiÀĪÀgÀ ¥Á®Ä §ºÀ¼À E¢ÝgÀ¨ÉÃPÀÄ. DzÀgÀÆ “£À£Àß ¥Á®Ä QjzÁVzÀÝgÀÆ vÀ£ÀÆä®PÀ w½zÀÄPÉÆAqÀ ¸ÀAUÀw C¥ÁgÀ” J£ÀÄߪÀ «£ÀAiÀÄ CªÀgÀzÀÄ.

   eÉ.¦ ªÀÄvÀÄÛ PË®VAiÀĪÀgÀÄ JµÀÄÖ ¤PÀlgÁzÀgÉAzÀgÉ, PË®VAiÀĪÀgÀ ªÀÄzÀĪÉUÉ §gÀ¯ÁgÀzÉà ºÉÇÃzÀzÀÝPÉÌ eÉ.¦.AiÀĪÀgÀÄ CªÀjUÉ MAzÀÄ ¥ÀvÀæªÀ£ÀÆß §gÉzÀzÀÝ£ÀÄß PË®VAiÀĪÀgÀÄ £É£À¦¹PÉƼÀÄîvÁÛgÉ.

   §ºÀ¼À »AzÀĽ¢zÀÄÝ, PÉ®ªÀÅ §ÄqÀPÀlÄÖ d£ÁAUÀUÀ½AzÀ®Æ PÀÆrzÀÝ, ªÀÄAqÀå f¯ÉèAiÀÄ ªÉÄîÄPÉÆÃmÉAiÀÄ£ÀÄß d£À¸ÉêÉUÁV 1959 gÀ°è DAiÀÄÄÝPÉÆAqÀÄ C¯Éèà §AzÀÄ £É¯É¹zÀ PË®VAiÀĪÀgÀÄ, ªÀÄÄAzÀĪÀgɹzÀÄÝ eÉ.¦.AiÀĪÀgÀ PÁAiÀÄðZÀlĪÀnPÉUÀ¼À£ÉßÃ. §ºÀ¼À ªÀgÀĵÀUÀ¼À C£ÀAvÀgÀ eÉ.¦.AiÀĪÀgÀÆ ªÉÄîÄPÉÆÃmÉUÉ §AzÀzÀÝ®èzÉ, C°è MAzÀÄ ¸ÁªÀðd¤PÀ ¸À¨sÉAiÀÄ£ÀÆß £ÀqɹzÀÄÝ CªÀj§âgÀ £ÀqÀÄ«£À ¸ÀA§AzsÀzÀ ‘a£ÀßzÀ ªÉÄgÀÄV£À ¸ÀAUÀw’ JAzÀÄ PË®VAiÀĪÀgÀÄ ºÉªÉÄä¥ÀqÀÄvÁÛgÉ.

   ªÉÄîÄPÉÆÃmÉAiÀÄ°è £É¯É¤AvÀ PË®VAiÀĪÀgÀÄ ªÀĺÁvÁä UÁA¢ü, «£ÉÆèÁ ªÀÄvÀÄÛ eÉ.¦., EªÀgÉ®ègÀ DzÀ±ÀðUÀ¼À£ÀÄß PÁAiÀÄðgÀÆ¥ÀPÉÌ vÀgÀ®Ä vÉÆqÀVzÀgÀÄ. CzÀPÉÌAzÀÄ 1960gÀ°è ‘d£À¥ÀzÀ ¸ÉêÁ læ¸ïÖ’ JA§ ¸ÀªÀiÁd¸ÉêÁ ¸ÀA¸ÉÜAiÀÄ£ÀÄß vÉgÉzÀgÀÄ. C®èzÉ 1959jAzÀ ¸ÉêÁzÀ¼À PÁAiÀÄðªÀ£ÀÄß ¥ÁægÀA©ü¹ CzÀ£ÀÄß §ºÀ¼À ªÀgÀĵÀUÀ¼À PÁ® £ÀqɹzÀgÀÄ. 1963gÀ°è CªÀgÀÄ PÉÊUÉÆAqÀ ªÀĺÀvÀézÀ AiÉÆÃd£ÉAiÉÄAzÀgÉ, CAUÀ«PÀ® ªÀÄPÀ̽UÁV ‘PÀgÀÄuÁUÀȺÀ’ JA§ ªÀ¸Àw ±Á¯ÉAiÀÄ ¤ªÀiÁðt. E°è FªÀgÉUÉ 300PÀÆÌ ºÉaÑ£À ªÀÄPÀ̽UÉ ²PÀët ªÀÄvÀÄÛ D±ÀæAiÀÄ ¤Ãr, ªÉÊzÀåQÃAiÀÄ ¥ÀÅ£ÀªÀð¸ÀwAiÀÄ£ÀÆß PÀ°à¹zÁÝgÉ.  ‘PÀgÀÄuÁUÀȺÀ’ PÉêÀ® CAUÀ«PÀ® ªÀÄPÀ̼À PÉÃAzÀæªÁUÀzÉÃ, C£ÁxÀ ªÀÄvÀÄÛ vÉÆgÉAiÀÄ®àlÖ ²±ÀÄUÀ¼À D±ÀææAiÀÄzÁtªÀÇ DVzÀÄÝ, F ªÀgÉUÉ ¸ÀĪÀiÁgÀÄ 20 ªÀÄPÀ̽UÉ E°è ¥Á®£É-¥ÉÇõÀuÉ ¤ÃqÀ¯ÁVzÉ.  ‘PÀgÀÄuÁUÀȺÀ’ MAzÀÄ zÀvÀÄÛ PÉÃAzÀæªÀÇ DVzÀÄÝ, E°è AiÉÆÃUÀå zÀA¥ÀwUÀ½UÉ CªÀgÀ ¸ÁªÀÄxÀåðªÀ£ÀÄß ¥ÀjÃQë¹ ªÀÄPÀ̼À£ÀÄß PÁ£ÀÆ£ÀħzÀÞªÁV zÀvÀÄÛ ¤ÃqÀ¯ÁUÀÄvÀÛzÉ.

   ¸ÀܽÃAiÀÄ UÁæªÀĸÀÜjUÁV, «±ÉõÀªÁV ºÉtÄÚªÀÄPÀ̽UÉAzÀÄ, ±Á¯É (1982-1998) ºÁUÀÆ dƤAiÀÄgï PÁ¯ÉÃdÄ (1985-2005) ¸Áܦ¹zÀ ±ÉæÃAiÀĸÀÄì PË®VAiÀĪÀjUÉ ¸À®ÄèvÀÛzÉ. ¸ÀgÀPÁgÀUÀ¼À CxÀªÁ µÀgÀvÀÄÛUÀ¼ÉÆqÀ£É §gÀĪÀ EvÀgÀ AiÀiÁªÀÅzÉà jÃwAiÀÄ ¸ÀºÁAiÀĪÀ£ÀÄß PÉÆÃgÀzÉÃ, ¸ÁªÀðd¤PÀgÀ ªÀÄvÀÄÛ «±ÉõÀªÁV ¸ÀܽÃAiÀÄgÀ ¨ÉA§®¢AzÀ¯Éà CªÀgÀÄ ¸ÁªÀðd¤PÀ ²PÀëtPÉÌ §Ä£Á¢AiÀÄ£ÀÄß ºÁQzÀgÀÄ. vÀªÀÄä læ¸ïÖ£À ¸ÀéAiÀÄA¸ÉêÁ ¸Àé¨sÁªÀPÁÌUÀ°Ã CxÀªÁ DzÀ±ÀðUÀ¼ÁUÀ°Ã, ¸ÀgÀPÁgÀ CxÀªÁ E¤ßvÀgÀ £ÉgÀªÀŤÃqÀĪÀªÀgÀÄ ºÉÃgÀĪÀ ¤AiÀĪÀÄUÀ¼ÀÄ MUÀÄΪÀÅ¢®è JA§ PÁgÀtPÁÌV CAvÀºÀªÀjAzÀ CªÀgÀÄ zÀÆgÀªÉà G½zÀgÀÄ. DzÀÄzÀjAzÀ C£ÉÃPÀ ªÀgÀĵÀUÀ¼À PÁ® ¸ÀvÀvÀªÁV £ÀqɹzÀ F ±Á¯É ªÀÄvÀÄÛ PÁ¯ÉÃd£ÀÄß, DyðPÀ ªÀÄvÀÄÛ DqÀ½vÁvÀäPÀ PÁgÀtUÀ½UÁV ªÀÄÄZÀѨÉÃPÁ¬ÄvÀÄ. EA¢UÀÆ ‘d£À¥ÀzÀ ¸ÉêÁ læ¸ïÖ’ d£ÀjUÁV d£ÀjAzÀ¯Éà £ÀqɸÀ®àqÀÄwÛgÀĪÀ ¸ÀA¸ÉÜAiÀiÁVzÀÄÝ, ¸ÁªÀðd¤PÀgÀÄ ¤ÃqÀĪÀ zÁ£ÀzÉÃtÂUÉUÀ¼À£ÀÄß ¹éÃPÀj¸ÀÄvÀÛzÉAiÉÄà ºÉÆgÀvÀÄ, PÉÃAzÀæ ªÀÄvÀÄÛ gÁdå ¸ÀPÁðgÀUÀ¼À CxÀªÁ «zÉòà ¸ÀA¸ÉÜUÀ¼À C£ÀÄzÁ£ÀUÀ¼À£Àß®è.

   PË®VAiÀĪÀgÀÄ vÀªÀÄä fêÀPÁgÀÄtåzÀ vÀÄrvÀ¢AzÁV, «£ÉÆèÁ ºÁQPÉÆlÖ ªÀiÁUÀðzÀ°è ‘¸ÀªÉÇÃðzÀAiÀÄ ¥ÁvÀæ’ J£ÀÄߪÀ MAzÀÄ C¥ÀǪÀð AiÉÆÃd£ÉAiÀÄ£ÀÄß 20 ªÀgÀĵÀUÀ½AzÀ £ÀqɹPÉÆAqÀÄ §gÀÄwÛzÁÝgÉ. ªÀÄPÀ̼ÀÄ ‘¸ÀªÉÇÃðzÀAiÀÄ ¥ÁvÉæ’UÀ¼À°è ¸ÀAUÀ滹zÀ CQ̬ÄAzÀ ¤UÀðwPÀjUÉ C£ÀßzÁ£ÀªÀ£ÀÄß ªÀiÁqÀÄvÁÛ §A¢zÁÝgÉ. ¥Àæw wAUÀ¼ÀÆ ¸ÀªÀÄÄzÁAiÀĪÀÅ ¸ÀAUÀ滸ÀĪÀ zÀªÀ¸ÀzsÁ£ÀåUÀ¼À£ÀÄß §qÀªÀgÀÄ ºÁUÀÆ C£ÁxÀjUÉ ºÀAZÀÄwÛzÁÝgÉ.

   1970gÀ ªÀÄvÀÄÛ 1980gÀ zÀ±ÀPÀUÀ¼À°è PË®VAiÀĪÀgÀ ¸ÉêÁ¸ÀA¸ÉÜAiÀÄÄ, ¸ÁªÀiÁfPÀ ¸ÀªÁ®ÄUÀ¼À£ÀÄß JzÀÄj¸ÀÄwÛzÀÝ ¸ÀĪÀiÁgÀÄ 100 ªÀÄA¢ UÁæ«ÄÃt ªÀÄ»¼ÉAiÀÄjUÉ ªÀ¸Àw±Á¯ÉAiÀÄ ¸Ë®¨sÀåªÀ£ÉÆßzÀV¹, “¸ÀAQë¥ÀÛ J¸ï.J¸ï.J¯ï.¹. PÉÆøïð”UÀ¼À£ÀÄß ¤ÃrzÀ PÁgÀt, EAzÀÄ CªÀgÀ®è£ÉÃPÀjUÉ ¸ÁªÀiÁfPÀ-DyðPÀ ¥ÀÅ£ÀªÀð¸Àw ¹QÌzÉ. 1985 gÀ°è CªÀgÀÄ 30 ºÀ½îUÀ¼À°è ¥ÁægÀA©ü¹zÀ ªÀAiÀĸÀÌgÀ ²PÀët vÀgÀUÀwUÀ½AzÁV, ¸ÀĪÀiÁgÀÄ 900 C£ÀPÀëgÀ¸ÀÜgÀÄ EAzÀÄ CPÀëgÀ¸ÀÜgÁVzÁÝgÉ.

      ªÀÄ»¼ÉAiÀÄgÀ ¥ÀÅ£ÀªÀð¸ÀwÃPÀgÀtPÁÌV læ¸ïÖ£ÀªÀgÀÄ MAzÀÄ ¦ææAnAUï ¥Éæ¸ï£ÀÄß vÉgÉ¢zÀÝjAzÁV, 1980gÀ zÀ±ÀPÀzÀ°è 50PÀÆÌ ºÉaÑ£À ªÀÄ»¼ÉAiÀÄjUÉ vÀgÀ¨ÉÃw zÉÆgÉvÀÄ ¥ÀæAiÉÆÃd£ÀªÁ¬ÄvÀÄ. 

   ¸ÀªÉÇÃðzÀAiÀÄ ªÀÄvÀÄÛ UÁA¢üÃf vÀvÀÛ÷éUÀ¼À ¥ÀæZÁgÀPÁÌV ºÀ¢ªÀÄÆgÀÄ ªÀgÀĵÀUÀ½AzÀ®Æ ‘d£À¥ÀzÀ «ZÁgÀ’ JA§ ªÀiÁ¸À¥ÀwæPÉAiÀÄ£ÀÄß AiÀiÁªÀÅzÉà eÁ»ÃgÁvÀÄUÀ½®èzÉà £ÀqɹPÉÆAqÀÄ §gÀÄwÛgÀĪÀ ¸ÁºÀ¸À PË®VAiÀĪÀgÀzÀÄ.

   ¸ÀªÀÄPÁ°Ã£À «µÀAiÀÄUÀ¼À ªÉÄÃ¯É C£ÉÃPÀ PÀ£ÀßqÀ ¥ÀŸÀÛPÀUÀ¼À£ÀÄß ¥ÀæPÀn¹gÀĪÀ PË®VAiÀĪÀgÀÄ, ºÀ®ªÁgÀÄ ¯ÉÃRPÀgÀ ªÉÊZÁjPÀ ¯ÉÃR£ÀUÀ¼À ¸ÀAUÀæºÀªÁzÀ ‘«ZÁgÀ ªÀÄAxÀ£À’ JA§ PÀÈwAiÉÆAzÀ£ÀÄß ¸ÀA¥Á¢¹zÁÝgÉ. «£ÉÆèÁ ¨sÁªÉAiÀĪÀgÀ ‘eÉÊ dUÀvï’ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀÄAzÀgï¯Á¯ï §ºÀÅUÀÄt CªÀgÀ ‘¥ÀAiÀiÁðªÀgÀuï Ogï «PÁ¸ï’ JA§ ¥ÀŸÀÛPÀUÀ¼À£ÀÄß PÀ£ÀßqÀPÉÌ C£ÀĪÁ¢¹zÁÝgÉ.

   £ÉʸÀVðPÀ gÀAV¤AzÀ vÀAiÀiÁj¹zÀ §mÉÖ ªÀÄvÀÄÛ ¹zÀÞGqÀÄ¥ÀÅUÀ¼À£ÀÄß vÀAiÀiÁj¸ÀĪÀ £ÉÃPÁgÀgÀ£ÀÄß, «±ÉõÀªÁV ¹ÛçÃAiÀÄgÀ£ÀÄß, ¸ÀAWÀn¹, UÁæªÀĸÀªÀÄÄzÁAiÀĪÀ£ÀÄß SÁ¢ vÀAiÀiÁjPÉ ºÁUÀÆ ªÀiÁgÁlUÀ¼À°è vÉÆqÀV¹zÀ ¸ÁºÀ¸ÀªÀÇ PË®VAiÀĪÀgÀzÀÄ. CªÀgÀ ªÀiÁUÀðzÀ±Àð£ÀzÀ°è ¸ÀªÀÄÄzÁAiÀĪÀÅ ¹zÀÞ¥Àr¹zÀ SÁ¢AiÀÄ §mÉÖ ªÀÄvÀÄÛ ¹zÀÞGqÀÄ¥ÀÅUÀ½UÉ (µÀnðAUï, lªÉ¯ï, ®ÄAV, EvÁå¢) CªÀÅUÀ¼À «²µÀÖ UÀÄtªÀÄlÖ ºÁUÀÆ ±ÉÊ°UÀ½AzÁV, ªÀÄÄPÀÛ ªÀiÁgÀÄPÀmÉÖAiÀÄ°è FUÀ ¨ÉÃrPÉAiÀÄÄ ºÉZÀÄÑwÛzÉ. ‘¥sóÁå¨ï EArAiÀiÁ’zÀAvÀºÀ ¸ÀÄ¥Àæ¹zÀÞ ¨Áæ÷åAqÉÆAzÀPÉÌ ‘d£À¥ÀzÀ ¸ÉêÁ læ¸ïÖ’£À SÁ¢ GvÀà£ÀßUÀ¼ÀÄ DPÀgÀªÁVªÉ. ªÉÄîÄPÉÆÃmÉAiÀÄ ¥ÁgÀA¥ÀjPÀ ¸ÀA¥ÀvÁÛzÀ ‘ªÉÄîÄPÉÆÃmÉ ¥ÀAZÉ’UÉ ªÀÄvÉÛ SÁ¢AiÀÄ ªÀÄÆ®PÀ fêÀPÉÆqÀĪÀ §UÉÎ PË®VAiÀĪÀgÀ ¸ÉêÁ¸ÀA¸ÉÜAiÀÄÄ FUÀ aAw¸ÀÄwÛzÉ. SÁ¢AiÀÄ »A¢gÀĪÀ ¸ÁéªÀ®A§£É ªÀÄvÀÄÛ ¸À±ÀQÛÃPÀgÀtzÀ vÀvÀÛ÷éUÀ¼À£ÀÄß ªÉÄÊUÀÆr¹PÉÆArgÀĪÀ E°è£À SÁ¢ GzÀåªÀĪÀÅ ªÉÄîÄPÉÆÃmÉAiÀÄ ¸ÀªÀÄÄzÁAiÀÄPÉÌ UÀªÀÄ£ÁºÀð ¥ÀæAiÉÆÃd£ÀªÀ£ÀÄßAlĪÀiÁrzÉ. 

   ¥Àj¸ÀgÀ ¸ÀªÀÄvÉÆî£À ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀAgÀPÀëuÉ §UÉÎ vÀªÀÄVgÀĪÀ PÁ¼Àf¬ÄAzÁV PË®VAiÀĪÀgÀÄ ‘ºÉǸÀ fêÀ£À zÁj’ JA§ MAzÀÄ £À«Ã£À G¥ÀPÀæªÀÄPÉÌ PÁgÀtgÁVzÁÝgÉ. EzÀgÀ PÀ®à£ÉUÀ¼ÀÄ ªÉÄîÄPÉÆmÉAiÀÄ ¸À«ÄÃ¥ÀzÀ¯Éèà EgÀĪÀ E¥ÀàvÉÛöÊzÀÄ JPÀgÉ §gÀqÀÄ £É®zÀ°è, ¥Àj¸ÀgÀ¸Éßû ªÀÄvÀÄÛ fêÀªÉÊ«zsÀå DzsÁjvÀ C©üªÀÈ¢Þ ªÀiÁzÀjAiÀÄ°è ¸ÁPÁgÀUÉÆArªÉ. PÀgÀÄuÁUÀȺÀzÀ zÉÊ»PÀ ªÀÄvÀÄÛ ªÀiÁ£À¹PÀ ©ü£ÀßZÉÃvÀ£À ªÀÄPÀ̼ÀÄ, ¥ÁægÀA¨sÀzÀ°è F §gÀqÀÄ £É®ªÀ£ÀÄß PÀȶAiÉÆÃUÀåªÀ£ÁßV¸ÀĪÀ°è ¤ÃrgÀĪÀ ±ÀæªÀÄzÁ£À¢AzÁV, EAzÀÄ ¸ÁªÀAiÀĪÀ PÀȶ; ªÀÄgÀUÀ¼ÀÄ ºÁUÀÆ ¥ÁætÂUÀ¼À £ÁnvÀ½ C©üªÀÈ¢Þ; ¸À¹UÀ¼À ¨É¼ÀªÀtÂUÉ ºÁUÀÆ «vÀgÀuÉUÁV MAzÀÄ £À¸Àðj; d®¸ÀAgÀPÀëuÉ ªÉÆzÀ¯ÁzÀ PÁAiÀÄðUÀ¼À£ÀÄß E°è PÉÊUÉƼÀî®Ä ¸ÁzsÀåªÁVzÉ. PÀȶ GvÀà£ÀßUÀ½UÉ ªÀiÁgÁl¸ÀA¥ÀPÀð, ±ÀæªÀÄzÁ£À, gÀZÀ£ÁvÀäPÀ PÁAiÀÄð, ¸ÀªÉÇÃðzÀAiÀÄ aAvÀ£É ªÉÆzÀ¯ÁzÀ ««zsÀ «µÀAiÀÄUÀ¼À°è, PÀȶPÀgÀÄ, ¥Àj¸ÀgÀ ¸ÀAgÀPÀëPÀgÀÄ, SÁ¢ «£Áå¸ÀPÁgÀgÀÄ, ±Á¯Á ¨Á®PÀgÀÄ ªÀÄwÛvÀgÀ «©ü£Àß »£É߯ÉAiÀÄ D¸ÀPÀÛjUÉ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÁªÀðd¤PÀjUÉ vÀgÀ¨ÉÃw ²©gÀUÀ¼À£ÀÄß £ÀqɸÀĪÀ PÉÃAzÀæªÁV EAzÀÄ ‘ºÉǸÀ fêÀ£À zÁj’ PÉëÃvÀæªÀÅ ¨É¼ÉzÀÄ ¤AwzÉ. E°è£À ¨ÉlÖUÀÄqÀØ, PÀtªÉ, gÀhÄj, ªÀÄgÀUÀ¼À, ¥ÁætÂ¥ÀQëUÀ¼À PÀ®gÀªÀªÀÅ  ZÀgÀSÁ ¸ÀÄvÀÄÛªÀ £ÁzÀªÀÅ, E°èUÉ §gÀĪÀ ªÀÄPÀ̼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ AiÀÄĪÀPÀgÀ£ÀÄß DPÀ¶ð¸ÀÄvÀÛªÉ. C®èzÉ, CªÀgÀ MvÀÛqÀ-GzÉéÃUÀUÀ¼À£ÀÄß ±ÀªÀÄ£ÀUÉƽ¹, CªÀgÀ°è MAzÀÄ ºÉƸÀ ZÉÃvÀ£ÀªÀ£ÀÄß ªÀÄÆr¸ÀÄvÀÛzÉ. ¸ÀgÀ¼À fêÀ£À, G£ÀßvÀaAvÀ£À ªÀÄvÀÄÛ «±Àé¥ÉæêÀÄzÀ DzÀ±ÀðUÀ½AzÀ CxÀð¥ÀÇtðªÁV ¨Á¼ÀĪÀ  ¥ÉæÃgÀuÉAiÀÄ£ÀÆß ¤ÃqÀÄwÛzÉ. ‘ºÉǸÀ fêÀ£À zÁj’AiÀÄÄ UÀ½PÉÀ ªÀÄvÀÄÛ PÀ°PÉAiÀÄ vÁtªÁVzÀÄÝ, UÁA¢üÃfAiÀĪÀgÀ ‘£À¬Äà vÁ°ÃªÀiï’ ¥ÀjPÀ®à£ÉAiÀÄ DzsÁgÀzÀ ªÉÄïÉ, C£Ë¥ÀZÁjPÀ ²PÀëtªÀ£ÀÆß ¤ÃqÀÄwÛzÉ. F §UÉAiÀÄ ¸ÁªÀiÁfPÀ vÀAvÀæeÁÕ£ÀzÀ C¼ÀªÀrPɬÄAzÀ ¸ÀªÀÄxÀð¤ÃAiÀÄ «PÁ¸ÀªÀÅ ¸ÁzsÀåªÁUÀÄvÀÛzÉ. 

   1990 jAzÀ 2003 gÀªÀgÉUÉ ºÀ¢ªÀÄÆgÀÄ ªÀgÀĵÀUÀ¼À PÁ®, ©æl£ï£À Jr£ï§gÉÆà «±Àé«zÁå®AiÀÄzÀ «zÁåyðUÀ½UÉ, E°è ¥Àj¸ÀgÀ ªÀÄvÀÄÛ C©üªÀÈ¢Þ ¸ÀA§A¢üvÀ «µÀAiÀÄUÀ¼À°è LzÀĪÁgÁªÀ¢üAiÀÄ MAzÀÄ «²µÀÖ PÁAiÀÄðPÀæªÀĪÀ£ÀÄß PË®VAiÀĪÀgÀÄ £ÀqɹPÉÆlÖgÀÄ. EzÀjAzÁV, ¸ÀĪÀiÁgÀÄ 200 LgÉÆÃ¥Àå «zÁåyðUÀ¼ÀÄ, C©üªÀÈ¢Þ ºÁUÀÆ ¥Àj¸ÀgÀ PÀÄjvÁzÀ UÁA¢üÃf «ZÁgÀUÀ¼À §UÉUÉ M¼À£ÉÆÃlUÀ¼À£ÀÄß ¥ÀqÉzÀÄPÉƼÀî®Ä ¸ÁzsÀåªÁ¬ÄvÀÄ.

   PË®VAiÀĪÀgÀÄ PÀ£ÁðlPÀ ¸ÀªÉÇÃðzÀAiÀÄ ªÀÄAqÀ½AiÀÄ CzsÀåPÀëgÁV 1989gÀ°è CT® ¨sÁgÀvÀ ¸ÀªÉÇÃðzÀAiÀÄ ¸ÀªÉÄäüÀ£ÀªÀ£ÀÄß ªÉÄîÄPÉÆÃmÉAiÀÄ°è £ÀqɹzÀÄÝ CªÀgÀ fêÀ£ÀzÀ Gdé¯ÁA±ÀUÀ¼À°è MAzÁVzÉ. ¸ÀÄAzÀgï¯Á¯ï §ºÀÄUÀÄt CªÀgÀÄ CzsÀåPÀëgÁVzÀÝ F ¸ÀªÉÄäüÀ£ÀzÀ°è ¨sÁgÀvÀzÀ ¥ÀæªÀÄÄR ¸ÀªÉÇÃðzÀAiÀÄ £ÁAiÀÄPÀgÀµÉÖà C®èzÉ, ¸ÀĪÀiÁgÀÄ 4,000 ¥Àæw¤¢üUÀ¼ÀÄ ¨sÁUÀªÀ»¹zÀÝgÀÄ.   

   UÁA¢üÃ, eÉ.¦. ªÀÄvÀÄÛ «£ÉÆèÁ ºÁQzÀ zÁjAiÀÄ°è DgÀÄ zÀ±ÀPÀUÀ¼ÀµÀÄÖ ¢ÃWÀðPÁ® ¸ÁVgÀĪÀ C¥ÀǪÀð ¸ÉêÁAiÀiÁwæPÀ PË®VAiÀĪÀgÀÄ. ¸ÀvÀå, ±ÁAw ªÀÄvÀÄÛ ¤¨sÀðAiÀÄ JA§ÄªÉà CªÀgÀ ªÀÄÆ®ªÀiË®åUÀ¼ÀÄ, ºÁUÀÆ zÀÈqsÀ¸ÀAPÀ®à ªÀÄvÀÄÛ ¥ÁæªÀiÁtÂPÀ ±ÀæªÀÄUÀ½AzÀ¯Éà ¸ÁªÀiÁfPÀ §zÀ¯ÁªÀuÉ ¸ÁzsÀå JA§ÄzÀÄ CªÀgÀ UÁqsÀ£ÀA©PÉ.

   PË®VAiÀĪÀjAzÀ ¥ÉæÃjvÀgÁV CªÀgÀ ¥Àwß VjeÁ, ªÀÄPÀ̼ÁzÀ ¸ÀAvÉÆÃµï ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀÄWÉÆõï, ¸ÉƸÉAiÀÄA¢gÀÄ, ªÉƪÀÄäPÀ̼ÀÄ J®ègÀÆ FUÀ CªÀgÀ ¯ÉÆÃPÀ¸ÉêÁ PÁAiÀÄðzÀ°è CªÀjUÉ ¨É£É߮ĨÁV ¤AwzÁÝgÉ. [¸ÀAvÉÆõï vÀªÀÄä ¸ÉêÁPÉëÃvÀæªÀ£ÀÄß PÀÄjvÀ ¥Àæ¸ÀPÀÛ ¸ÀªÀĸÉåUÀ¼À §UÉÎ ¯ÉÃR£ÀUÀ¼À£ÀÄß §gÉAiÀÄÄwÛgÀÄvÁÛgÉ. £ÉʸÀVðPÀ PÀȶIĶ ªÀiÁ¸À£ÉÆÃ§Ä ¥sóÀÅPÀĪÉÇÃPÁ CªÀgÀ “zÀ M£ï-¸ÁÖç gɪÀ®Æå±À£ï” ¥ÀŸÀÛPÀPÉÌ CªÀgÀÄ ªÀiÁrgÀĪÀ PÀ£ÀßqÀ C£ÀĪÁzÀ “MAzÀÄ ºÀÄ°è£À PÁæAw” ¥Àæ¹zÀÞªÁVzÉ. VjeÁ PË®V vÀªÀÄä ¸ÀªÀiÁd¸ÉêÉUÁV £Áå±À£À¯ï ¥sóËAqÉñÀ£ï ¥sóÁgï EArAiÀiÁzÀ “zÉñÀ¸Éßû” ¥Àæ±À¹ÛUÉ ¨sÁd£ÀgÁVzÁÝgÉ. CªÀgÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ªÀÄUÀ ¸ÀÄWÉÆÃµï ªÀÄPÀ̼À ²PÀëtzÀ°è ¥Àjtw ºÉÆA¢zÁÝgÉ. ¸ÀAvÉÆõï CªÀgÀ ªÀÄUÀ ¸ÀĪÀÄ£À¸ïgÀªÀgÀÄ “DPïì¥sóÀqïð EA¢gÁUÁA¢ü «zÁåyðªÉÃvÀ£À”PÉÌ DAiÉÄÌUÉÆAqÀÄ, EAUÉèAqï£À  DPïì¥sóÀqïð «±Àé«zÁå®AiÀÄzÀ°è fêÀªÉÊ«zsÀå-¸ÀAgÀPÀëuÉ-¤ªÀðºÀuÉ «µÀAiÀÄzÀ°è E¢ÃUÀ JªÀiï.J¸ï¹. ªÀÄÄV¹zÁÝgÉ.] 

   PË®VAiÀĪÀgÀ ¸ÉêÁ¸ÀA¸ÉÜAiÀÄ ¥sÀ¯Á£ÀĨsÀ«UÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ CªÀgÀ ¸ÀºÉÆÃzÉÆåÃVUÀ¼Éà C®èzÉÃ, ¸ÀªÀiÁdzÀ £Á£Á ¸ÁªÀiÁfPÀ-ªÀÈwÛ PÉëÃvÀæUÀ¼À°è£À PÁAiÀÄðPÀvÀðgÀÄ, «±ÉõÀªÁV AiÀÄĪÀd£ÀgÀÄ, PË®VAiÀĪÀgÀ ¤ZÀѼÀ £ÉÆÃl, ºÉǸÀ C¯ÉÆÃZÀ£ÉUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀÆPÀëöä §zÀ¯ÁªÀuÉUÀ¼ÉqÉVgÀĪÀ ªÀÄÄPÀÛªÀÄ£À¸ÀÌvÉ, ¯ÉÆÃPÁ£ÀÄPÀA¥À, ¥ÀgÀ»vÀaAvÀ£É ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀgÀ¼ÀfêÀ£À ±ÉÊ°¬ÄAzÀ ¸ÀÆáwð ¥ÀqÉ¢zÁÝgÉ. C¸ÀºÁAiÀÄPÀjUÉ-¸ÀªÀiÁdªÀÄÄT ¥ÀæeÉUÀ½UÉ CªÀjAzÀÄ zÁj¢Ã¥ÀªÁVzÁÝgÉ.

   “zÉñÀ PÀlÄÖªÀÅzÉAzÀgÉ CzÀgÀ ¨sËwPÀ ¸ÀAgÀZÀ£ÉAiÉÄà JAzÀÄ ¨sÁ«¸À¯ÁUÀÄvÀÛzÉ.  DzÀgÉ, zÉñÀªÉA§ÄzÀÄ CzÀgÉƼÀVgÀĪÀ §ÈºÀvï ªÀiÁ£ÀªÀ ¸ÀªÀiÁd. J®è zÀȶ֬ÄAzÀ®Æ ¸ÀªÀiÁd fêÀ£ÀªÀÅ ¸ÀĹÜgÀªÁV EgÀĪÀAvÉ ¸ÀPÁðgÀUÀ¼ÀÄ AiÉÆÃZÀ£É ªÀiÁqÀÄwÛ®è” JA§ PÉÆgÀUÀÄ 80-ªÀgÀĵÀUÀ¼À C£ÀĨsÀªÀ²æêÀÄAvÀ PË®VAiÀĪÀgÀ°è E£ÀÆß G½zÀÄPÉÆArzÉ.

   ¥Àæw¶×vÀ dªÀiÁ߯Á¯ï §eÁeï ¥Àæ±À¹ÛAiÀÄÄ F ªÀgÀĵÀ (2014) ¸ÀÄgÉÃAzÀæ PË®VAiÀĪÀgÀ£ÀÄß CgÀ¹PÉÆAqÀÄ §A¢zÉ. ¸ÀÄgÉÃAzÀæ PË®VAiÀĪÀgÀÄ AiÀiÁgÀÄ? dªÀiÁ߯Á¯ï ¥Àæ±À¹Û JAzÀgÉãÀÄ? CzÀ£ÀÄß PÉÆqÀĪÀªÀgÀÄ AiÀiÁgÀÄ? JA¨É¯Áè ¥Àæ±ÉßUÀ¼ÀÄ §AzÀÄ JgÀVzÀªÀÅ. ¤d, ¸ÀÄgÉÃAzÀæ PË®VAiÀĪÀgÀÄ PÁ£À£ÀzÀ ªÀÄ°èUÉAiÀÄ ºÁUÉ, ¸À¢Ý®èzÉà ¸ËgÀ¨sÀªÀ£ÀÄß ¸ÀƸÀÄvÁÛ vÁªÀÅ ªÀiÁvÀæ J¯ÉAiÀÄ ªÀÄgÉAiÉÄà ¤AvÀªÀgÀÄ. J®ègÀ CZÀÑjUÉ PÁgÀtªÁzÀªÀgÀÄ.

   UÁA¢üÃfAiÀÄ ¤PÀlªÀwðAiÀiÁVzÀÝ ¸ÀªÀiÁd ¸ÉêÁ¸ÀPÀÛ dªÀiÁ߯Á¯ï §eÁeï CªÀgÀ £É£À¦UÁV CªÀgÀ ºÉ¸Àj£À°è 1977gÀ°è dªÀiÁ߯Á¯ï §eÁeï ¥sËAqÉõÀ£ï ¸ÀA¸ÉÜAiÀÄ£ÀÄß ¸Áܦ¸À¯Á¬ÄvÀÄ.  gÀZÀ£ÁvÀäPÀ ¸ÀªÀiÁd ¸ÉêÉ, UÁæ«ÄÃt PÉëÃvÀæUÀ¼À°è «eÁÕ£À-vÀAvÀæeÁÕ£À C©üªÀÈ¢Þ, ªÀÄ»¼É ªÀÄvÀÄÛ ªÀÄPÀ̼À PÀ¯Áåt, F £É¯ÉUÀ¼À°è C£ÀÄ¥ÀªÀÄ ¸ÉÃªÉ ¸À°è¹zÀªÀjUÉ ºÁUÀÆ CAvÁgÁ¶ÖçÃAiÀÄ ªÀÄlÖzÀ°è UÁA¢üÃf ªÀiË®åUÀ¼À£ÀÄß ¥Àæw¥Á¢¹gÀĪÀªÀjUÉ F ¥Àæ±À¹ÛAiÀÄ£ÀÄß ¥Àæw ªÀgÀĵÀ ¤ÃqÀ¯ÁUÀÄvÀÛzÉ. vÀªÀÄä gÀZÀ£ÁvÀäPÀ ¸ÀªÀiÁd ¸ÉêÉUÉ CAvÀºÀ ¥Àæ±À¹ÛAiÀÄ£ÀÄß ¥ÀqÉzÀÄPÉƼÀÄîwÛgÀĪÀ JgÀqÀ£ÉAiÀÄ PÀ£ÀßrUÀgÀÄ ¸ÀÄgÉÃAzÀæ PË®VAiÀĪÀgÀÄ. EzÀÄ J®è PÀ£ÀßrUÀgÀ ºÉªÉÄäAiÀÄ «µÀAiÀĪÁVzÉ.

¥Àæ±À¹ÛUÀ¼ÀÄ:

> ©ü£ÀßZÉÃvÀ£À ªÀÄPÀ̼À ¸ÉêÉUÁV PÀ£ÁðlPÀ ªÀÄ»¼Á ªÀÄvÀÄÛ ªÀÄPÀ̼À PÀ¯Áåt E¯ÁSÉAiÀÄ gÁdå¥Àæ±À¹Û

> ¸ÀªÀiÁd¸ÉêÉUÁV PÉƯÁè¥ÀÅgÀzÀ J¥sóï. L. E. ¥sóËAqÉõÀ£ï£À «±ÉõÀ ¥Àæ±À¹Û (2007)

> SÁ¢ PÉÊUÁjPÉUÉ ¸À°è¹zÀ ¸ÉêÉUÁV ¨ÉAUÀ¼ÀÆj£À “zÉù” læ¸ïÖ¤AzÀ “zÁ¹ªÀÄAiÀÄå gÁ¶ÖÃAiÀÄ ¥Àæ±À¹Û” (2013)

> ¸ÀªÀiÁd ¸ÉêÉUÁV ªÉÄʸÀÆj£À ªÀ£ÀªÀiÁ° læ¸ïÖ CªÀgÀ “¥ÀzÀä²æà qÁ. ªÀÄvÀÆÛgÀÄ PÀȵÀÚªÀÄÆwð UËgÀªÀ¥Àæ±À¹Û” (2014)

[*gÁdå¸ÀgÀPÁgÀzÉÆqÀ¤zÀÝ ©ü£Áß©ü¥ÁæAiÀÄUÀ½AzÁV PË®VAiÀĪÀgÀÄ 1995gÀ°è PÀ£ÁðlPÀ gÁeÉÆåÃvÀìªÀ ¥Àæ±À¹ÛAiÀÄ£ÀÄß ¤gÁPÀj¹zÀgÀÄ.]

ªÀiÁ»w DzsÁgÀ: ««zsÀ ªÀÄÆ®UÀ½AzÀ ºÁUÀÆ ‘d£À¥ÀzÀ «ZÁgÀ’, ¸É¥ÀÖA§gï ¸ÀAaPÉ. 2014.

v EzÉà wAUÀ¼À 28 gÀAzÀÄ ªÀÄÄA§¬ÄAiÀÄ J£ï.¹.¦.J. ¸À¨sÁAUÀtzÀ°è ¥Àæ±À¹Û ¥ÀæzÁ£À ¸ÀªÀiÁgÀA¨sÀ«zÉ. ªÀiÁgÀ£ÉAiÀÄ CAzÀgÉ 29/11 gÀAzÀÄ PÀ£ÁðlPÀ ¸ÀAWÀ. ªÀiÁvÀÄAUÁzÀ°è ¸ÀAeÉ 5.30 PÉÌ ¸ÀÄgÉÃAzÀæ PË®VAiÀĪÀgÀ eÉÆvÉ ¸ÀAªÁzÀ PÁAiÀÄðPÀæªÀÄ«zÉ. ªÀÄÄA§¬Ä PÀ£ÀßrUÀgɯÁè ¨sÁUÀªÀ»¸À¨ÉÃPÉAzÀÄ ¥ÁæxÀð£É.

~ 0~

prakasha Baba AMte

UÉÆAqÀªÀ£ÀzÀ°è £ÀAzÀ£ÀªÀ£À:

DªÉÄÖ zÀA¥ÀwAiÀÄ ¸ÉêÁ¸ÁºÀ¸ÀUÁxÉ

                                                VjeÁ±Á¹Ûç,  ªÀÄÄA§¬Ä

girijashastry@gmail.com

£ÁUÀjPÀ ¥Àæ¥ÀAZÀzÀ ¸ÀA¥ÀPÀðªÉà E®èzÉ, zÀÄUÀðªÀÄ PÁqÀÄUÀ¼À°è ¥ÁætÂUÀ¼ÀAvÉ §zÀÄPÀÄwÛgÀĪÀ D¢ªÁ¹ d£ÀgÀ£ÀÄß, ªÀÄ£ÀĵÀågÀ£ÁßV¸À¨ÉÃPÉA§ CzÀªÀÄå PÀ£À¸À£ÀÄß ºÉÇvÀÛªÀgÀÄ ªÀÄÄgÀ°ÃzsÀgï zÉëÃzÁ¸ï DªÉÄÖAiÀĪÀgÀÄ (¨Á¨Á DªÉÄÖ). F D¢ªÁ¹UÀ¼ÀÄ, MAzÀÄ PÀqÉ C²PÀët, CAzsÀ±ÀæzÉÞ JA§ CeÁÕ£ÀUÀ½AzÀ ±ÉÆövÀgÁzÀgÉ, E£ÉÆßAzÀÄ PÀqÉ £ÀªÀÄä DqÀ½vÀ ªÀåªÀ¸ÉÜUÉ, CzÀgÀ®Æè ¥ÉÇðøï E¯ÁSÉAiÀÄ ºÀÅ£ÁßgÀUÀ½UÉ §°AiÀiÁzÀªÀgÀÄ. EAvÀºÀªÀjUÉ ¸ÁªÀiÁfPÀ ºÀPÀÄÌ, £ÁåAiÀĪÀ£ÀÄß MzÀV¹PÉÆqÀ¨ÉÃPÉA§ ºÉÇÃgÁlzÀ°è vÀªÀÄä Erà DAiÀÄĵÀåªÀ£Éßà PÀ¼ÉzÀªÀgÀÄ ¨Á¨Á DªÉÄÖAiÀĪÀgÀÄ. C©üªÀÈ¢ÞAiÀÄ PÀ®à£ÉUÉ ¹QÌ, CgÀtå£Á±ÀzÀ eÉÆvÉUÉ C°è£À D¢ªÁ¹UÀ¼À ¸ÀA¸ÀÌøwAiÀÄ £Á±ÀªÀÇ DUÀ¨ÁgÀzÉA§ JZÀÑjPÉAiÀÄ£ÀÄß CªÀgÀÄ G¼ÀîªÀgÁVzÀÝgÀÄ. CªÀgÀ CAvÀºÀ PÀ£À¸ÀÄUÀ¼À£ÀÄß EAzÀÄ £À£À¸ÁV¸ÀÄwÛgÀĪÀªÀgÀÄ qÁ|| «PÁ¸ï DªÉÄÖ ªÀÄvÀÄÛ qÁ|| ¨sÁgÀwà DªÉÄÖ (»jAiÀÄ ªÀÄUÀ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÉƸÉ) ºÁUÀÆ qÁ|| ¥ÀæPÁ±ï DªÉÄÖ ªÀÄvÀÄÛ qÁ|| ªÀÄAzÁQ¤Ã DªÉÄÖ (QjAiÀÄ ªÀÄUÀ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÉƸÉ). «PÁ¸ï DªÉÄÖAiÀĪÀgÀÄ, ªÀĺÁgÁµÀÖçzÀ ZÀAzÀæ¥ÀÅgÀ f¯ÉèAiÀÄ ªÀgÉÆÃgÁzÀ ºÉÇgÀV£À PÁr£À°è, CªÀgÀ “ªÀĺÁgÉÆÃV ¸ÉêÁ ¸À«Äw” ¸ÀA¸ÉÜAiÀÄÄ ¸Áܦ¹gÀĪÀ ‘D£ÀAzÀªÀ£À’ D±ÀæªÀÄzÀ°è, PÀĵÀ× gÉÆÃVUÀ¼À ¸ÉêÉAiÀÄ°è vÀAzÉAiÀĪÀgÀ ¸ÀºÁAiÀÄPÉÌ ¤AvÀgÉ, ¥ÀæPÁ±ï DªÉÄÖAiÀĪÀgÀÄ, ªÀĺÁgÁµÀÖçzÀ UÀqÀagÉÆý f¯ÉèAiÀÄ ºÉêÀįïPÀ¸Á CgÀtå ¥ÀæzÉñÀPÉÌ §AzÀÄ £É®¹, vÀAzÉAiÀĪÀgÀ PÀ£À¹£À ¢UÀAvÀUÀ¼À£ÀÄß «¸ÀÛj¹zÀgÀÄ. 

FUÀµÉÖà ©qÀÄUÀqÉAiÀiÁVgÀĪÀ “qÁ. ¥ÀæPÁ±ï ¨Á¨Á DªÉÄÖ - ¢ jAiÀÄ¯ï »ÃgÉÆÔ JA§ ªÀÄgÁp ¹£ÉªÀiÁ, DªÉÄÖAiÀĪÀgÀ EAvÀºÀ ¸ÁzsÀ£ÉUÀ¼À£ÀÄß C£À£Àå jÃwAiÀÄ°è ¸ÉgÉ»rAiÀÄÄvÀÛzÉ.

UÉÆAqÁgÀtåzÉqÉUÉ

¸ÀjAiÀiÁzÀ gÀ¸ÉÛUÀ½®èzÀ, «zÀÄåvï PÁtzÀ, ¸ÀzÁ ªÀįÉÃjAiÀiÁ, n.© ªÀÄÄAvÁzÀ gÉÆÃUÀ gÀÄf£ÀUÀ½AzÀ £ÀgÀ¼ÀÄwÛÛzÀÝ ºÉêÀįïPÀ¸Á CgÀtå ¥ÀæzÉñÀzÀ, ªÀiÁrAiÀiÁ UÉÆÃAqï J£ÀÄߪÀ D¢ªÁ¹ d£ÁAUÀzÀ C©üªÀÈ¢ÞUÁV ¥ÀæPÁ±ï DªÉÄÖ ºÁUÀÆ ªÀÄAzÁQ¤ DªÉÄÖAiÀĪÀgÀÄ vÀªÀÄä£ÀÄß ¸ÀªÀĦð¹PÉÆAqÀªÀgÀÄ. E°è, PÁqÀÄ d£ÀgÀÄ ªÀiÁvÀæ ªÀÄ£ÀĵÀågÁV ¥ÀjªÀvÀð£ÀUÉƼÀÄîªÀÅ¢®è. PÁqÀÄ ¥ÁætÂUÀ¼ÀÆ ¸ÀºÀ ªÀÄ£ÀĵÀå£À ¸ÀºÀd ¥ÉæêÀÄ ªÀ®AiÀÄzÉƼÀPÉÌ zsÁ«¸ÀÄvÀÛªÉ. ªÀÄ£ÀĵÀå ¦æÃwUÁV ºÁvÉÆgÉAiÀÄÄvÀÛªÉ. ªÀÄ£ÀĵÀå ªÀÄvÀÄÛ ¥ÁætÂUÀ¼ÉA§ fêÀ ¨sÉÃzÀUÀ¼À UÉÆÃqÉUÀ¼ÀÄ ©zÀÄÝ ºÉÇÃUÀÄvÀÛªÉ. MAzÀÄ CRAqÀ ¯ÉÆÃPÀ zÀ馅 ¥Áæ¥ÀÛªÁUÀÄvÀÛzÉ.

     ¨Á®PÀ ¥ÀæPÁ±ï DªÉÄÖAiÀĪÀgÀÄ MªÉÄä ±Á¯ÉAiÀÄ°èzÁÝUÀ ‘¸ÁPÀÄ¥ÁætÂUÀ¼É’A§ ¥Àæ±ÉßAiÀÄr ºÀÅ°, agÀvÉ, PÀgÀr, ºÁªÀÅ, fAPÉ JAzɯÁè GvÀÛgÀ §gÉzÀÄ ±Á¯Á ªÀiÁ¸ÀÛgÀjAzÀ ¸ÉÆ£Éß CAPÀªÀ£ÀÄß UÀ½¸ÀÄvÁÛgÉ. fêÀ fêÀgÀ°è ¨sÉÃzÀUÀ¼À£ÀÄß PÁtĪÀ ¸ÀA¸ÀÌøwAiÀÄ°è ¨É¼ÉzÀ £ÀªÀÄUÉ ºÁUɤ߸ÀĪÀÅzÀÄ ¸ÀºÀd. DzÀgÉ ¥ÀæPÁ±ï CªÀjUÉ PÁqÀÄ ¥ÁætÂUÀ¼À eÉÆvÉ §zÀÄPÀĪÀÅzÉà ¸ÀºÀdªÁzÀÄzÀÄ. CªÀgÀÄ ¨É¼ÉAiÀÄĪÀÅzÉà ZÀAzÀæ¥ÀÅgÀ f¯ÉèAiÀÄ°ègÀĪÀ ‘D£ÀAzÀªÀ£À’zÀAvÀºÀ MAzÀÄ D¢ªÁ¹UÀ¼À PÁr£À°è, D PÁr£À J¯Áè ¸ÀzÀ¸ÀågÀ eÉÆvÉUÉ vÀAzÉAiÀĪÀgÀÄ PÉÆlÖ ¸ÀA¸ÁÌgÀzÀ°è. »ÃUÁV ºÉêÀįïPÀ¸ÁPÉÌ §gÀĪÀ ¥ÀæPÁ±ï PÉêÀ® UÉÆÃAqï D¢ªÁ¹UÀ¼À£ÀÄß ªÀiÁvÀæ PÀnÖPÉƼÀÄîªÀÅ¢®è. CªÀgÀ PÀÄlÄA§ªÉAzÀgÉ §ºÀ¼À zÉÆqÀØzÀÄ. ºÀÅ°, agÀvÉ, PÀgÀr, PÀvÉÛQgÀħ , £À«®Ä, ªÀÄÄAUÀĹ, ªÀÄAUÀ, ºÁªÀÅ J®èªÀÇ DªÉÄÖ PÀÄlÄA§zÀ ¸ÀzÀ¸ÀågÀÄUÀ¼ÀÄ.  ªÀÄUÀĪÉÇAzÀÄ vÀ£Àß vÁAiÉÄqÉUÉ zsÁ«¸ÀĪÀAvÉAiÉÄà F J¯Áè ¥ÁætÂUÀ¼ÀÆ DªÉÄÖAiÀĪÀgÉqÉUÉ zsÁ«¸ÀÄvÀÛªÉ. ªÉÄÊAiÉįÁè £ÉQÌ £ÉQÌ ¦æÃw ªÀåPÀÛ ¥Àr¸ÀÄvÀÛªÉ. D ¥ÁætÂUÀ½AzÀ ªÀÄÄzÀÄÝ ªÀiÁr¹PÉƼÀÄîªÀÅzÉAzÀgÉ ¥ÀæPÁ±ï DªÉÄÖAiÀĪÀjUÀÆ CµÉÖà EµÀÖ. CµÉÖà KPÉ, CªÀÅUÀ¼À MqÀ£Ál«®èzÉ vÀªÀÄä  §zÀÄPÀ£ÀÄß PÀ°à¹PÉƼÀÄîªÀÅzÀÆ PÀÆqÀ CªÀjUÉ C¸ÁzsÀå.

   ¥ÀæPÁ±ï DªÉÄÖAiÀĪÀgÀÄ EµÉÖ¯Áè ¦æÃw¸ÀĪÀ ¥ÁætÂUÀ¼À£ÀÄß, UÉÆÃAqï d£ÀgÀÄ ºÀ¹«UÁV ¨ÉÃmÉÉAiÀiÁr PÉÆAzÀÄ w£ÀÄßvÁÛgÉ. CªÀgÀ C¸ÀºÁAiÀÄPÀvÉAiÀÄ£ÀÄß §®è ¥ÀæPÁ±ï DªÉÄÖAiÀĪÀgÀÄ, “K£ÀÄ ªÀiÁqÀĪÀÅzÀÄ ºÀ¹ªÉA§ÄzÉÆAzÀÄ EzÉAiÀįÁè?” J£ÀÄßvÁÛ «µÁzÀ ªÀåPÀÛ¥Àr¸ÀÄvÁÛgÀ®èzÉÃ, vÁ¬Ä ¸ÀvÀÄÛ vÀ§â°UÀ¼ÁzÀ ªÀÄjUÀ¼À£ÀÄß vÀAzÀÄ ¸ÁPÀÄvÁÛgÉ. ¦æÃw¬ÄAzÀ CªÀÅUÀ½UÉ ¨Ál°£À°è ºÁ®Ät¸ÀÄvÁÛgÉ. ¥ÀæPÁ±ï CªÀjUÉ ¥ÁætÂUÀ¼À£ÀÄß ¸ÀévÀAvÀæªÁV NrAiÀiÁqÀ®Ä ©lÄÖ CªÀÅUÀ¼À eÉÆvÉ DqÀĪÀÅzÉà EµÀÖ. DzÀgÉ ¸ÀPÁðgÀ CAvÀºÀ ¥ÁætÂUÀ¼À£ÀÄß ¨ÉÆä£À°è PÀÆr ºÁPÀ¨ÉÃPÉAzÀÄ DzÉñÀ ºÉÇgÀr¸ÀÄvÀÛzÉ. ¸ÀPÁðgÀzÀ DzÉñÀ ¥Á°¸À¢zÀÝgÉ vÀªÀÄä ªÀÄĢݣÀ ¥ÁætÂUÀ¼À£ÀÄß PÀ¼ÉzÀÄ PÉƼÀÄîªÀ ¨sÀAiÀÄzÀ°è CªÀÅUÀ¼À£ÀÄß §AzsÀ£ÀzÀ°è EqÀĪÀ ¸ÀAPÀlPÉÌ M¼ÀUÁUÀÄvÁÛgÉ. »ÃUÉ gÀÆ¥ÀÅUÉÆAqÀ ‘¥Áæt¸ÀAUÀæºÁ®AiÀÄ’ªÀ£ÀÄß £ÉÆÃqÀ®Ä §AzÀ ¥ÀlÖtÂUÀgÀ ªÀÄÄAzÉ “EzÀÄ ¥Áæt ¸ÀAUÀæºÁ®AiÀĪÀ®è; ¥ÁætÂUÀ¼À C£ÁxÁ®AiÀÄ” JAzÀÄ vÀªÀÄä zÀÄBR vÉÆÃrPÉƼÀÄîvÁÛgÉ. ‘£ÉÃUÀ¯ï’ JAzÀÄ PÀgÉAiÀÄĪÀ CªÀgÀ ªÀÄĢݣÀ agÀvÉAiÉÆAzÀÄ CªÀgÀ C£ÀÄ¥À¹ÜwAiÀÄ°è ¸Á«VÃqÁUÀÄvÀÛzÉ. ‘¸ÁAiÀÄĪÀ ¸ÀAzÀ¨sÀðzÀ°è CzÀÄ ¥ÀæPÁ±ïjUÁV zÁjPÁAiÀÄÄvÁÛ ºÉÃUÉ ºÀA§°¸ÀÄwÛvÀÄÛ’ JAzÀÄ ªÀtÂð¸ÀÄvÀÛÛ, ªÀÄ£ÉAiÀÄ M§â ªÀÄUÀ£À£ÀÄß PÀ¼ÉzÀÄPÉÆAqÀAvÉ Erà PÀÄlÄA§ gÉÆâ¸ÀĪÀÅzÀÄ EzÀPÉÌ ¸ÁQëAiÀiÁVzÉ. EzÉà agÀvÉAiÀÄ ºÉ¸Àj£À°è ¥ÀæPÁ±ï CªÀgÀ ¨sÁªÀ «¯Á¸ï ªÀÄ£ÉÆúÀgï CªÀgÀÄ §gÉ¢gÀĪÀ ‘£ÉÃUÀ¯ï’ (The Leopard Cub) ¥ÀŸÀÛPÀ ¥Àæ¹¢ÞAiÀiÁVzÉ.

   ºÁUÉ £ÉÆÃrzÀgÉ ¹£ÉªÀiÁ ¥ÁægÀA¨sÀªÁUÀĪÀÅzÉÃ, ¥ÀæPÁ±ï DªÉÄÖ ¥ÁvÀæzÀ°è CzÀÄãvÀªÁV £Àn¹gÀĪÀ £Á£Á ¥ÁmÉÃPÀgï, £À¢AiÀÄ°è ¸ÁߣÀ ªÀiÁr, ºÀÅ°AiÀÄ eÉÆvÉUÉ £ÀqÉzÀÄ §gÀĪÀ zÀȱÀåzÀ ªÀÄÆ®PÀ. 

   ¥ÀæPÁ±ï CªÀgÀÄ £ÁUÀ¥ÀÅgÀzÀ ¸ÀPÁðj ªÉÄrPÀ¯ï PÁ¯ÉÃf£À°è NzÀÄwÛgÀĪÁUÀ vÀªÀÄä ¸ÀºÀ¥Áp, CjªÀ½PÉ vÀeÉÕ ªÀÄAzÁQ¤AiÀÄ£ÀÄß ¥ÉæëĸÀÄvÁÛgÉ. CzÀ£ÀÄß w½zÀ CªÀgÀ vÀAzÉ ¨Á¨Á DªÉÄÖAiÀĪÀgÀÄ ªÀÄAzÁQ¤AiÀÄ£ÀÄß PÀgɹ, ¥ÀæPÁ±ï£À zÁj PÀwÛAiÀÄ®UÀÄ ªÉÄð£À ¸ÀPÀð¸ï JAvÀ®Æ, L±ÁgÁªÀÄzÀ fêÀ£À CªÀ¼À ªÀÄÄA¢zÉAiÉÄAzÀÄ JZÀÑj¸ÀÄvÁÛgÉ. ªÀÄAzÁQ¤AiÀĪÀgÀ vÀAzÉAiÀĪÀgÀÆ UÁA¢üÃfAiÀÄ eÉÆvÉ ¸ÀvÁåUÀæºÀzÀ°èzÀݪÀgÉAzÀÆ, UÁA¢üÃfAiÀÄ ªÀÄgÀuÁ£ÀAvÀgÀ CªÀgÀÄ PÀȶUÉ E½zÀÄzÁV w½zÀÄ §gÀÄvÀÛzÉ. »ÃUÉ d£À¸ÉÃªÉ ªÀiÁqÀ¨ÉÃPÉA§ ¸ÀªÀiÁ£À ªÀÄ£À¸ÀÌgÀÄ  MAzÁUÀÄvÁÛgÉ. §zÀÄQ£ÀÄzÀÝPÀÆÌ ¥ÀgÀ¸ÀàgÀ PÉÊ»rzÀÄ £ÀqÉAiÀÄÄvÁÛgÉ.

   ¥ÀæPÁ±ï ªÀÄvÀÄÛ ªÀÄAzÁQ¤AiÀĪÀgÀ ªÀÄzÀÄªÉ £ÀqÉAiÀĪÀÅzÀÄ D£ÀAzÀªÀ£ÀzÀ D±ÀææªÀÄzÀ°è. CzÀPÉÌ §gÀĪÀ £ÉAljµÀÖgÉAzÀgÉ C°è£À PÀĵÀ×gÉÆÃVUÀ¼ÉÃ. ¨Á¨Á DªÉÄÖAiÀĪÀgÀÄ PÀĵÀ× gÉÆÃVUÀ¼ ¥ÀÅ£ÀªÀð¸Àw ºÁUÀÆ ¨sÀ«µÀå ¤ªÀiÁðt ¸ÉêÉUÉ ¤AvÀ ªÉÄïÉ, vÁªÀÅ ºÀÅnÖzÀ ¨ÁæºÀät ¸ÀªÀiÁd¢AzÀ  §»µÀÌj¸À®ànÖgÀÄvÁÛgÉ. ‘Mt avÁæ£Àß’ (ªÀĸÁ¯Á ¨sÁvï) ªÀ£ÀÄß ªÀiÁvÀæ ¤ÃqÀ®Ä ¸ÁzsÀå«gÀĪÀ D D±ÀæªÀÄzÀ°è, ¸Á¯ÁV PÀĽvÀ PÀĵÀ× gÉÆÃVUÀ½UÉ ªÀÄzÀĪÀÄUÀ¼ÀÄ, vÀ£Àß PÉÊAiÀiÁgÉ vÀÄA§Ä GvÁìºÀ¢AzÀ §r¸ÀĪÀ ªÀÄvÀÄÛ ¨ÉgÀ¼ÀÄUÀ½®èzÀ PÉÊUÀ¼À°èè CªÀgÀÄ CµÉÖà ¸ÀAvÀ¸À¢AzÀ GtÄÚªÀ zÀȱÀåªÀAvÀÆ ªÀÄ£ÀPÀgÀV¸ÀĪÀAvÀºÀÅzÀÄ. “E°è ¦æÃw, £ÀUÀÄ ¸ÁAPÁæ«ÄPÀ; gÉÆÃUÀªÀ®è;.. E°ègÀĪÀªÀgÀÄ PÀȶPÀgÀÄ, PÀıÀ® PÀ«ÄðUÀ¼ÀÄ, §qÀVUÀ¼ÀÄ. PÀĵÀ× gÉÆÃVUÀ¼À®”è J£ÀÄߪÀ D£ÀAzÀªÀ£ÀzÀ WÉÆõÀuÁ ªÁPÀåPÉÌ ªÁåSÉå §gÉAiÀÄÄvÀÛzÉ, CªÀgÀ ¸ÀgÀ¼À ªÀÄzÀĪÉAiÀÄ ¥Àæ¸ÀAUÀ.

vÀªÀÄä C¥ÉÃPÉëAiÀÄAvÉ, ªÀĺÁgÁµÀÖç ¸ÀPÁðgÀªÀÅ UÉÆÃAqï d£ÀgÀ C©üªÀÈ¢ÞUÁV ºÉêÀįïPÀ¸ÁzÀ°è 50 JPÉgÉ ¨sÀÆ«ÄAiÀÄ£ÀÄß vÀªÀÄUÉ ªÀÄAdÆgÀÄ ªÀiÁrzÁUÀ, ¥ÀæPÁ±ï vÀªÀÄä JA.J¸ï. ªÁå¸ÀAUÀªÀ£ÀÄß CzsÀðPÉÌà ¤°è¹, ºÉAqÀwAiÉÆA¢UÉ C°èUÉ zsÁ«¸ÀÄvÁÛgÉ. £ÀªÀ zÀA¥Àw vÀªÀÄä ªÉÆzÀ® gÁwæAiÀÄ£ÀÄß PÀ¼ÉAiÀÄĪÀÅzÀÄ fÃAUÀÄlÄÖªÀ, ¨sÀAiÀĺÀÅnÖ¸ÀĪÀ CgÀtåzÀ PÀUÀÎvÀÛÛ°£À°è. zÁjUÀ½®èzÀ,  «zÀåvï JA§ÄzÀÄ UÉÆvÉÛà E®èzÀ, ¨sÁµÉ w½AiÀÄzÀ ¥ÀæzÉñÀPÉÌ CªÀgÀÄ PÉÊUÉƼÀÄîªÀ D AiÀiÁvÉæUÉ, D ªÀÄļÀÄîPÀAnUÀ¼À, PÀÆægÀ ªÀÄÈUÀUÀ¼À WÉÆÃgÀ CgÀtå MAzÀÄ gÀÆ¥ÀPÀªÁV PÁtÄvÀÛzÉ.  DzsÀĤPÀ ªÉÊzÀågÁzÀ CªÀgÀÄ, J¯Áè D¢ªÁ¹UÀ¼ÀAvÉ PÁr£À°è C¯ÉzÀÄ, GgÀªÀ®£ÀÄß DAiÀÄÄÝ, M¯ÉAiÀÄÆ¢ CqÀÄUÉ ªÀiÁrPÉƼÀÄîvÁÛgÉ. zÀÆgÀzÀ £À¢¬ÄAzÀ ¤ÃgÀÄ ºÉÇvÀÄÛ vÀgÀÄvÁÛgÉ.

UÀqÀagÉÆýAiÀÄÄ £ÀPÀì¯ï ZÀlĪÀnPÉUÀ½UÉ (PÀÄ) ¥Àæ¹zÀÞªÁzÀÄzÀÄ. ªÀĺÁgÁµÀÖçzÀ DAzsÀæ ªÀÄvÀÄÛ ªÀÄzsÀå¥ÀæzÉñÀ UÀr¨sÁUÀªÁVgÀĪÀ F f¯ÉèAiÀÄÄ CAvÀºÀ ZÀlĪÀnPÉUÀ¼À ¨sËUÉÆðPÀ ªÀĺÀvÀéªÀ£ÀÆß ¸ÁgÀÄvÀÛzÉ. CªÀiÁAiÀÄPÀgÁzÀ UÉÆÃAqï d£ÀgÀÄ £ÀPÀì¯ï CxÀªÁ  ªÀiÁªÉÇà ªÁ¢UÀ¼ÉA§ vÀ¥ÀÅàUÀæ»PÉUÉ M¼ÀUÁV, PÉ®ªÉǪÉÄä «£ÁPÁgÀt ¯ÁPÀ¥ïUÀ¼À°è MzÉ w£ÀÄߪÀÅzÉà ºÉZÀÄÑ. C°è UÀAqÀ¸ÀgÀ£ÀÄß PÀÆr ºÁQ CªÀgÀ PÀÄlÄA§UÀ¼À ºÉAUÀ¸ÀgÀ£ÀÄß, vÀªÀÄä zÉúÀzÀ wÃmÉ wÃj¹PÉƼÀî®Ä §¼À¹PÉƼÀÄîªÀ ¥ÉÇðøÀgÀÄ, JgÀqÉÆà ªÀÄÆgÉÆà JAmÁuÉ ©¯Éè UÀ¼À£ÀÄß CªÀgÀ ªÉÄÃ¯É J¸ÉzÀÄ ºÉÇÃUÀÄvÁÛgÉ. ºÁUÉ DzÁUÀ¯É¯Áè ªÀÄzsÀå¹ÜPÉ ªÀ»¹ CªÀgÀ£ÀÄß ©r¸ÀĪÀªÀgÀÄ ¥ÀæPÁ±ï DªÉÄÖAiÀĪÀgÉÃ. CAvÀºÀ MAzÀÄ ¥Àæ¸ÀAUÀzÀ°è ¥ÀÅgÀÄ J£ÀÄߪÀ M§â ¸ÀtÚ ºÀÅqÀÄUÀ vÀ£Àß vÁ¬ÄAiÀÄ£ÀÄß §¯ÁvÀÌj¹zÀ ¥ÉÇð¸ÀgÀ£ÀÄß PÉÆAzÀÄ PÀzÉÆÝÃrzÁUÀ CªÀ£À£ÀÄß ¥ÉÇðøÀjAzÀ gÀQë¹, §Ä¢ÞªÀAvÀ£ÁzÀ CªÀ£À£ÀÄß PÀ°AiÀÄ®Ä gÀºÀ¸ÀåªÁV ±Á¯ÉUÉ PÀ½¹, ¥ÀæPÁ±ï DªÉÄÖAiÀĪÀgÀÄ CªÀ£À£ÀÄß zÉÆqsÀØ ªÉÊzÀå£À£ÁßV ªÀiÁqÀÄvÁÛgÉ. CªÀgÀÄ, £ÀPÀì¯ïªÁ¢UÀ¼À ªÀiÁ£À«ÃAiÀÄ ºÉÇÃgÁlUÀ¼À£ÀÄß M¥ÀÅàvÁÛgÁzÀgÀÆ, CªÀgÀ ¸ÉêÉUÉAzÀÄ PÀtÂÚUÉ §mÉÖ PÀnÖ¹PÉÆAqÀÄ, ‘¯Á¯ï ¸À¯ÁªÀiï’ UÀr zÁn, CªÀgÀ C£ÀƺÀå eÁUÀUÀ½UÉ ºÉÇÃUÀÄvÁÛgÁzÀgÀÆ, CªÀgÀ PÁ£ÀÆ£À£ÀÄß PÉÊUÉ vÉUÉzÀÄPÉƼÀÄîªÀ PÀæªÀĪÀ£ÀÄß M¥ÀÅàªÀÅ¢®è.  ºÁUÉAiÉÄÃ, ¥ÉÇð¸ÀgÀ ¤ÃZÀ PÀÈvÀåUÀ½UÉ §°AiÀiÁzÀ D¢ªÁ¹UÀ¼ÀÆ PÉÆ¯É ¸ÀÄ°UÉAiÀÄAvÀºÀ PÉ®¸ÀUÀ¼À°è ¤gÀvÀgÁzÁUÀ  CzÀ£ÀÄß RAr¸ÀÄvÁÛgÉ.  DzÀgÀÆ C¢üPÁgÀ ªÀåªÀ¸ÉÜAiÀÄ ºÀÅ£ÁßgÀUÀ¼À£ÀÄß CjvÀ CªÀgÀÄ, F CªÀiÁAiÀÄPÀgÀ §UÉUÉ ¸ÁªÀiÁ£ÀåªÁV ªÀÄÈzÀĪÁVAiÉÄà EgÀÄvÁÛgÉ. ¯ÉPÁÌZÁgÀ UÉÆwÛ®èzÀ F ªÀÄÄUÀÞ d£ÀgÀÄ vÀªÀÄä MqÉAiÀÄgÀÄUÀ½AzÀ ªÉÆøÀ ºÉÇÃUÀĪÁUɯÁè, ªÀÄzsÉå ¥ÀæªÉò¹ CªÀjUÉ zÉÆgÀPÀ¨ÉÃPÁzÀ vÀPÀÌ PÀÆ°AiÀÄ£ÀÄß PÉÆr¸ÀÄvÁÛgÉ.

¥ÀæPÁ±ï DªÉÄÖAiÀĪÀgÀ, UÉÆÃAqï d£Á©üªÀÈ¢ÞAiÀÄ ¥ÀjPÀ®à£ÉUÉ  ªÀÄÆgÀÄ PÀªÀ®ÄUÀ½ªÉ. MAzÀÄ CªÀgÀ DgÉÆÃUÀå ªÀÄvÀÄÛ £ÉʪÀÄð®åªÁzÀgÉ, JgÀqÀÄ ²PÀët ªÀÄvÀÄÛ ªÀÄÆgÀ£ÉAiÀÄzÁV, PÁr£À ¨sÁUÀªÉà DzÀ ¥Áæt ¸ÀAgÀPÀëuÉ.

    DzÀgÉ ¥ÁægÀA¨sÀzÀ°è D¢ªÁ¹UÀ¼À£ÀÄß CªÀgÀ CAzsÀ±ÀæzÉÞAiÀÄ ¨ÁºÀÅUÀ½AzÀ ©r¹PÉÆAqÀÄ §gÀĪÀÅzÀÄ CµÀÄÖ ¸ÀÄ®¨sÀªÁzÀ PÉ®¸ÀªÉãÀÆ DVgÀĪÀÅ¢®è. CzÀPÁÌV ¥ÀæPÁ±ï DªÉÄÖAiÀĪÀgÀÄ, ªÀÄUÀĪÀ£ÀÄß PÉÆ®è®Ä ºÉÇgÀl ªÀÄAvÀæªÁ¢AiÀÄ ªÀÄÄAzÉ vÀªÀÄä fêÀªÀ£Éßà ¥ÀtªÁVj¸ÀÄvÁÛgÉ. “£ÁªÀÅ ªÉÊzÀågÀÄ.. ¤ªÀÄä£ÀÄß UÀÄt ¥Àr¸À§¯ÉèªÀÅ..EAvÀºÀ CAzsÀ±ÀæzÉÞUÉ §°AiÀiÁUÀ¨ÉÃr” JAzÀÄ UÀAqÀ ºÉAqÀw E§âgÀÆ PÀÆV PÀÆV ºÉüÀÄvÁÛgÉ. D d£ÀgÀ  ªÉÊzÀåQÃAiÀÄ ¸ÉêÉUÉAzÀÄ, «¯Á¸ï ªÀÄvÀÄÛ gÉÃtÄPÁ ªÀÄ£ÉÆúÀgï, UÉÆÃ¥Á¯ï ªÀÄvÀÄÛ ¥Àæ¨sÁ ¥sÀrßÃ¸ï ºÁUÀÆ ªÀÄ£ÉÆúÀgï ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀAzsÁå AiÉÄA¥Á¯Áégï ªÀÄÄAvÁzÀªÀgÀ ¸ÀªÀiÁ£À ªÀÄ£À¸ÀÌgÀ ¸ÀºÁAiÀÄ¢AzÀ MAzÀÄ eÉÆÃ¥ÀrAiÀÄ£ÉßãÉÆà PÀnÖPÉƼÀÄîvÁÛgÉ. DzÀgÉ CªÀgÀ ¸ÉêÉAiÀÄ£ÀÄß ¹éÃPÀj¸À®Ä AiÀiÁªÀ D¢ªÁ¹AiÀÄÆ §gÀzÉà ºÉÇÃzÁUÀ ¤gÁ±ÀgÁUÀĪÀÅ¢®è. ªÉĤ£ïeÉÊn¸ï SÁ¬Ä¯É¬ÄAzÀ £ÀgÀ¼ÀÄwÛzÀÝ M§â ªÀåQÛ ªÉÆzÀ®¨ÁjUÉ EªÀgÀ §½UÉ §AzÁUÀ, C°è£ÀªÀgÀ ¸ÀA¨sÀæªÀÄ ºÉüÀwÃgÀzÀÄ. ¥ÀæPÁ±ï CªÀjUÉ CzÉÆAzÀÄ ¥ÀjÃPÉëAiÀiÁVgÀÄvÀÛzÉ. CzÀgÀ°è UÉzÀÝgÉ ªÀiÁvÀæ vÁªÀÅ D¢ªÁ¹UÀ¼À ªÀÄ£ÀªÉÇ°¸À§ºÀÅzÉA§ £ÀA©PÉ ªÀÄÆqÀÄvÀÛzÉ. AiÀiÁªÀÅzÉà ¸ËPÀAiÀÄðUÀ½®èzÀ UÀÄr¹°£ÀAvÀºÀ zÀªÁSÁ£ÉAiÀÄ°è, UÀAqÀºÉAqÀw E§âgÀÆ ºÀUÀ®Æ gÁwæ CªÀ£À£ÀÄß G¥ÀZÀj¸ÀÄvÁÛgÉ. JgÀqÀÄ ªÀÄÆgÀÄ ¢£ÀUÀ¼À C£ÀAvÀgÀ D gÉÆÃVAiÀÄÄ vÁ£ÀÄ UÀÄtªÀÄÄR£ÁzÀzÀÝPÉÌ ¸ÁQëAiÉÄA§AvÉ vÀ£Àß ºÀUÀÎzÀ ªÀÄAZÀ ºÁUÀÆ OµÀ¢üAiÀÄ ¨Ál°£À ¸ÀªÉÄÃvÀ vÀ£Àß UÀÆrUÉ £ÀqÉzÀÄ ºÉÇÃUÀĪÀ zÀȱÀåªÀAvÀÆ £ÀUÉ GQ̸ÀĪÀAvÀºÀÅzÁzÀgÀÆ, ¥ÀæPÁ±ï CªÀjUÉ CzÉÆAzÀÄ ºÉǸÀ¨ÁV®£Éßà vÉgÉzÀ ¸ÀA¨sÀæªÀĪÁVgÀÄvÀÛzÉ. PÀæªÉÄÃt M¨ÉÆâ§âgÁV CªÀgÀ zÀªÁSÁ£ÉUÉ §gÀ®Ä ¥ÁægÀA©ü¸ÀÄvÁÛgÉ. OµÀ¢üUÀ¼À£Éßà PÁtzÀ CªÀjUÉ, ªÀÄÆPÀ ¨sÁµÉUÀ¼À°è CzÀgÀ ¸ÉêÀ£ÉAiÀÄ §UÉΠ w½¹ ºÉüÀĪÀ°è ¥ÀæPÁ±ï vÀAqÀzÀªÀgÀÄ ¥ÀqÀĪÀ  PÀµÀÖUÀ¼À£ÀÄß C£À£ÀåªÁV awæ¸À¯ÁVzÉ. ºÀUÀ°gÀļÀÄ UÀAqÀºÉAqÀw gÉÆÃVUÀ¼À ¸ÉêÀ ªÀiÁqÀÄvÁÛgÉ. C¸ÀºÁAiÀÄPÀgÁzÀ D d£ÀgÀÄ J¯Áè jÃwAiÀÄ SÁ¬Ä¯ÉUÀ½UÀÆ DªÉÄÖAiÀĪÀgÀ zÀªÁSÁ£ÉUÉà §gÀºÀwÛzÁUÀ AiÀiÁªÀÅzÉà vÀdÕ C£ÀĨsÀªÀ E®è¢zÀÝgÀÆ, AiÀiÁªÀÅzÉà DzsÀĤPÀ ¸À®PÀgÀuÉUÀ½®è¢zÀÝgÀÆ, ºÉǸÀ ¥ÀæAiÉÆÃUÀ ªÀiÁqÀĪÀ j¸ïÌ  vÉUÉzÀÄPÉÆAqÀÄ AiÀıÀ¹éAiÀiÁUÀÄvÁÛgÉ. ¸ÁªÀiÁ£Àå eÁÕ£ÀzÀ ªÉÄÃ¯É PÀtÂÚ£À ¥ÉÇgÉAiÀÄ D¥ÀgÉõÀ£ï ªÀiÁqÀÄvÁÛgÉ, ºÉjUÉUÀ¼À£ÀÄß ªÀiÁr¸ÀÄvÁÛgÉ.  ¹¸ÉÃjAiÀÄ£ï D¥ÀgÉõÀ£ï ªÀiÁqÀ®Ä C£ÀÄPÀÆ®«®èzÀ, CzsÀð gÁwæAiÀÄ°è ¨ÉÃgÉ HjUÉ PÀgÉzÀÄPÉÆAqÀÄ ºÉÇÃUÀĪÀ C£ÀÄPÀÆ®ªÀÇ E®èzÀ ¥Àj¹ÜwAiÀÄ°è,  £ÉÆë¤AzÀ QgÀÄZÁqÀÄwÛzÀÝ  D ªÀÄ»¼ÉAiÉƧâ¼À£ÀÄß G½¸ÀĪÀÅzÀPÁÌV, vÀªÀÄä D¸ÀàvÉæAiÉÄA§ eÉÆÃ¥ÀrAiÀÄ°è, G¥ÁAiÀÄPÁtzÉÃ, ºÉÇgÀUÉ §AzÀ ªÀÄUÀÄ«£À PÉÊAiÀÄ£Éßà PÀvÀÛj¹ ºÉjUÉ ªÀiÁr¹ zÉÆqÀØ fêÀªÀ£ÀÄß G½¸ÀÄvÁÛgÉ. DzÀgÉ, ”zÉêÀgÀÄ K£ÉAzÀÄ £À£ÀUÉ UÉÆwÛ®è, DzÀgÉ JgÀqÀÄ fëUÀ½UÀÆ §zÀÄPÀĪÀ ºÀPÀÄÌ EgÀĪÁUÀ zÉÆqÀØ fêÀªÀ£ÀÄß G½¹, ªÀÄUÀÄ«£À fêÀªÀ£ÀÄß vÉUÉAiÀÄ®Ä £À£ÀUÉãÀÄ ºÀQÌzÉ?” JAzÀÄ ªÀĪÀÄä® ªÀÄgÀÄUÀÄvÁÛgÉ. PÁ®gÁ gÉÆÃUÀ PÁrÎaÑ£ÀAvÉ ºÀgÀrzÁUÀ, vÀªÀÄä ªÀÄPÀ̼À£ÀÄß D£ÀAzÀªÀ£ÀPÉÌ  PÀ¼ÀÄ»¸À¨ÉÃPÉAzÀÄ ¨Á¨Á DªÉÄÖAiÀĪÀjAzÀ ¥ÀæPÁ±ï CªÀjUÉ PÀgÉ §gÀÄvÀÛzÉ. DUÀ CªÀgÀ PÀtÚ vÀªÀÄä ªÀÄPÀ̼Éà C®èzÉà ªÀÄÄAzÉ ±Á¯ÉAiÀÄ°è PÀ°AiÀÄÄwÛgÀĪÀ 320 D¢ªÁ¹ ªÀÄPÀ̼ÀÆ PÀtÚ ªÀÄÄAzÉ §gÀÄvÁÛgÉ. “£À£ÀUÉ 320 ªÀÄPÀ̽zÁÝgÉ K£ÀÄ ªÀiÁqÀ°? JAzÀÄ vÀAzÉAiÀÄ£ÀÄß PÉüÀÄvÁÛgÉ. D£ÀAvÀgÀ CªÀgÉ®ègÀ£ÀÆß D£ÀAzÀªÀ£ÀPÉÌ PÀgɹPÉÆAqÀÄ dvÀ£ÀªÁV ¥Á°¸ÀĪÀ CªÀgÀ vÀAzÉAiÀÄ jÃw -EzÀ£ÀÄß  M¦àPÉƼÀÄîªÀÅzÀÄ, CgÀV¹PÉƼÀÄîªÀÅzÀÄ  ‘£ÁUÀjPÀ’ ªÀÄ£À¹ì£À PÀ®à£ÉUÀÆ «ÄÃjzÀÄzÀÄ. vÁ¬Ä wÃjPÉÆAqÀ DUÀ vÁ£Éà d¤¹zÀ D¢ªÁ¹ ªÀÄUÀĪÀ£ÀÄß qÁPÀÖgï zÀA¥ÀwUÉ vÀAzÉƦà¸ÀĪÁUÀ CzÀPÉÌ DgÀw JA§ ºÉ¸ÀjlÄÖ, CzÀ£ÀÄß ¦æÃw¬ÄAzÀ ¸ÁPÀĪÀÅzÀ®èzÉÃ, CzÀ£ÀÄß ªÀÄgÀ½ PÉÆqÀ¨ÉÃPÁzÀ ¥Àæ¸ÀAUÀ §AzÁUÀ ªÀÄAzÁQ¤ CzÀ£ÀÄß ¤gÁPÀj¸ÀĪÀ zÀȱÀå, vÀ£Àß ªÀÄPÀ̼ÀAvÉ EvÀgÀgÀ ªÀÄPÀ̼À£ÀÆß ¥ÉÇö¸ÀĪÀ CªÀgÀ vÁ¬ÄUÀÄtPÉÌ ¸ÁQëAiÀiÁVzÉ.

   D¢ªÁ¹ ºÉtÄÚ ªÀÄPÀ̼ÀÄ ºÉjUÉAiÀÄ£ÀÄß vÁªÉà ªÀiÁrPÉƼÀÄîwÛzÀÄÝ, ºÉÇPÀ̼ÀÄ §½îAiÀÄ£ÀÄß PÀ°è¤AzÀ dfÓ PÀvÀÛj¸ÀĪÀ MgÀlÄ C¨sÁå¸ÀªÀ£ÀÄß ElÄÖPÉÆArzÀݪÀgÀÄ.        ªÀÄAzÁQ¤AiÀĪÀgÀÄ F J¯Áè ºÉtÄÚ ªÀÄPÀ̼À£ÀÄß MlÄÖ UÀÆr¹ ªÀÄÄnÖ£À ºÁUÀÆ ºÉjUÉAiÀÄ ¸ÀAzÀ¨sÀðzÀ°è ºÉtÄÚ ªÀÄPÀ̼ÀÄ PÁ¥ÁrPÉƼÀî¨ÉÃPÁzÀ «±ÉõÀ £ÉʪÀÄð®åzÀ §UÉÎ CzÀgÀ ªÀĺÀvÀézÀ §UÉÎ CjªÀÅ ªÀÄÆr¸ÀÄvÁÛgÉ.

¥ÀæPÁ±ï vÀªÀÄä vÀAzÉAiÀĪÀgÀAvÉAiÉÄà UÁA¢üÃfAiÀÄ ºÁ¢AiÀÄ°è £ÀqÉzÀªÀgÀÄ. D¢ªÁ¹AiÀÄ ªÀÄUÀĪÉÇAzÀÄ UÀqÀUÀÄlÄÖªÀ ZÀ½AiÀÄ°è ¨ÉvÀÛ¯Éà wgÀÄUÀĪÀÅzÀ£ÀÄß £ÉÆÃrzÀ ¥ÀæPÁ±ï, vÀªÀÄä ªÉÄð£À §mÉÖUÀ¼À£ÀÄß QvÉÛ¸ÉzÀÄ PÉêÀ® ZÀrØ §¤AiÀÄ£ï zsÀj¸ÀÄvÁÛgÉ. “D ¸ÀtÚ ªÀÄUÀÄ«UÉ ZÀ½ vÀqÉAiÀĮĠ ¸ÁzsÀåªÁVgÀĪÁUÀ £Á£ÀÄ CUÀvÀåQÌAvÀ ºÉZÀÄÑ §mÉÖ zsÀj¸ÀĪÀÅzÀÄ CªÀiÁ£À«ÃAiÀĪÁzÀÄzÀÄ. D ¸ÀtÚ ªÀÄUÀĪÉÇAzÀÄ £À£ÀUÉ EAzÀÄ DvÀä ±ÀQÛAiÀÄ ¥ÁoÀ PÀ°¹vÀÄ” JAzÀÄ C©üªÀiÁ£À ¥ÀqÀÄvÁÛgÉ.

  ¢£À PÀ¼ÉzÀAvÉ D UÉÆÃAqï d£ÀgÀ ªÀÄ£À¸Àì£ÀÄß UÉzÀÄÝ, CªÀgÀ «±Áé¸À UÀ½¸ÀÄvÁÛ CªÀgÀ ®AUÉÆÃn GlÖ ªÀÄPÀ̽UÉ CPÀëgÁ¨sÁå¸ÀPÉÌ vÉÆqÀUÀÄvÁÛgÉ. CªÀÅ PÀ¥ÉàUÀ¼À£ÀÄß vÀPÀÌrUÉ ºÁQzÀAvÉ ºÁgÀÄvÀÛªÉ. PÀĽvÀ°èAzÀ ¨Éð ºÁj NrºÉÇÃUÀÄvÀÛªÉ. CªÀgÀ£ÀÄß ±Á¯ÉAiÉÄA§ ¥Àj¸ÀgÀzÉƼÀUÉ PÀnÖºÁQ, ¸ÁA¥ÀæzÁAiÀÄPÀ CPÀëgÁ¨sÁå¸À ªÀiÁr¸ÀĪÀÅzÀÄ zÀĸÀÛgÀªÉAzÀÄ w½AiÀÄÄvÀÛzÉ. DUÀ ‘CªÀgÉƼÀVgÀĪÀ PÀ¯ÉAiÀÄ£ÀÄß eÁUÀÈvÀUÉƽ¸ÀÄ’ JAzÀÄ ¥ÀæPÁ±ï CPÀëgÁ¨sÁå¸ÀzÀ ºÉÇuÉ ºÉÇwÛzÀÝ, CªÀgÀ ¸ÉßûvÀ£ÁzÀ UÉÆÃ¥Á¯ï ¥sÀrßøïUÉ ºÉýzÁUÀ, DvÀ D ªÀÄPÀ̽UÉ avÀæ §gÉAiÀÄ®Ä ºÉüÀÄvÁÛgÉ.  DUÀ CªÀÅUÀ¼ÀÄ ºÀÅ°, fAPÉ, ¸ÀÆAiÀÄð ªÀÄÄAvÁzÀ avÀæUÀ¼À£ÀÄß ©r¸À®Ä ¥ÁægÀA©ü¸ÀÄvÀÛªÉ. ¸ÁA¥ÀæzÁAiÀÄPÀ ²PÀëtQÌAvÀ ©ü£ÀߪÁzÀ ²PÀëtzÀ ªÉÆzÀ® ¥ÁoÀ ¥ÁægÀA¨sÀªÁUÀÄvÀÛzÉ. PÉêÀ® ªÀÄgÁpAiÀÄ°è ªÀiÁvÀæ ¥ÀoÀå ¥ÀŸÀÛPÀUÀ¼ÀÄ zÉÆgÉAiÀÄÄwÛzÀÄÝ, CzÀgÀ UÀAzsÀ UÁ½¬Ä®èzÀ   UÉÆÃAqï d£ÀjUÉ CzÀ£ÀÄß PÀ°¸ÀĪÀÅzÀÄ ºÉÃUÉ JA§ÄzÀÄ zÉÆqÀØ ¸ÀªÁ¯ÁVgÀÄvÀÛzÉ. CªÀjUÉ ºÉǸÀ ¨sÁµÉAiÀÄ£ÀÄß PÀ°¸ÀĪÀÅzÀgÀ §zÀ®Ä ²PÀëPÀgÉà UÉÆÃAqï d£ÀgÀ ¨sÁµÉAiÀÄ£ÀÄß PÀ°vÀÄ ªÀÄPÀ̽UÉ ¥ÁoÀ ºÉüÀÄvÁÛgÉ.  ªÀÄ£É ªÀÄ£ÉUÉ ºÉÇÃV, Nr ºÉÇÃzÀ ªÀÄPÀ̼À£ÀÄß PÀgÉvÀAzÀÄ ±Á¯ÉUÉ ªÀÄgÀ½ ¸ÉÃj¸ÀÄvÁÛgÉ.

UÉÆÃAqï d£ÀgÀ DgÉÆÃUÀå, £ÉʪÀÄð®å ªÀÄvÀÄÛ ²PÀëtzÀ C©üAiÀiÁ£ÀzÀ°è PÀæªÉÄÃt AiÀıÀ¸ÀÄì UÀ½¸ÀÄvÁÛ CªÀgÀ CeÁÕ£ÀªÀ£ÀÄß PÀ¼ÉAiÀÄĪÀ°è DªÉÄÖ zÀA¥Àw PÉÊUÉÆAqÀ ¸ÁºÀ¸ÀUÀ¼ÀÄ C£À£ÀåªÁzÀªÀÅUÀ¼ÀÄ. CzÀPÉÌ CªÀjUÉ §ºÀ¼À PÁ®zÀ £ÀAvÀgÀ ¥Àæw¥sÀ® ¹UÀÄvÀÛzÉ.

¨É¼ÀQ£ÉqÉUÉ.....

[£ÀAzÀ£ÀªÀ£ÀzÉqÉUÉ]

  ºÉêÀįïPÀ¸ÁzÀ°è, EAzÀÄ ¥ÀæPÁ±ï CªÀgÀ ªÀÄÆ®PÀ CªÀgÀ vÀAzÉAiÀÄ PÀ£À¸ÀÄUÀ¼ÀÄ £À£À¸ÁVªÉ. “¯ÉÆÃPï ©gÁzÁj ¥ÀæPÀ¯ïà” (¸ÁªÀðd¤PÀ ¨sÁævÀÈvÀé AiÉÆÃd£É) J£ÀÄߪÀ «±Á®ªÁzÀ bÀvÀæ bÁAiÉÄAiÀÄr CªÀgÀ J¯Áè AiÉÆÃd£ÉUÀ¼ÀÆ ¸À¥sÀ®UÉƼÀÄîwÛªÉ.

   CAzÀÄ ®AUÉÆÃnAiÀÄ°è ªÀÄAUÀUÀ¼ÀAvÉ ºÁgÀÄvÁÛ, ±Á¯ÉUÉ PÀ¢AiÀÄÄwÛzÀÝ ªÀÄPÀ̼ÀÄ EAzÀÄ ±Á¯ÉAiÉÄA§ ¥ÀPÁÌ PÀlÖqÀUÀ¼ÉƼÀUÉ, ¸ÀªÀĪÀ¸ÀÛçzsÀj¹  ‘¯ÉÆÃPï ¥ÀæPÀ¯ïà ©gÁzÁj D±ÀæªÀÄ ±Á¯É’UÉ §gÀÄvÁÛgÉ. EAzÀÄ CAvÀºÀªÀgÀ ¸ÀASÉå DgÀÄ£ÀÆgÀPÉÌÃjzÉ. E°è ªÀ¸Àw ±Á¯ÉAiÀÄ ªÀåªÀ¸ÉÜAiÀÄÆ EzÉ. ¨É¼ÀV£À ºÉÇvÀÄÛ ¸ÁA¥ÀæzÁAiÀÄPÀ ¥ÁoÀªÁzÀgÉ, ªÀÄzsÁåºÀßzÀ ºÉÇvÀÄÛ, vÉÆÃlUÁjPÉ, ªÀÄgÀUÉ®¸À, PÀ©âtzÀ PÉ®¸À ªÀÄÄAvÁzÀªÀÅUÀ¼À P˱À®ªÀ£ÀÄß ¥ÁæAiÉÆÃVPÀªÁV ºÉýPÉÆqÀ¯ÁUÀÄvÀÛzÉ. eÉÆvÉUÉ ªÀÄÄRåªÁV DgÉÆÃUÀå ªÀÄvÀÄÛ £ÉʪÀÄð®åzÀ ¥ÁoÀPÉÌ ºÉZÀÄÑ MvÀÄÛ PÉÆqÀ¯ÁUÀÄvÀÛzÉ. gÀeÁ ¢£ÀUÀ¼À°è ªÀÄ£ÉUÉ vÉgÀ¼ÀĪÀ ªÀ¸Àw ±Á¯ÉAiÀÄ ªÀÄPÀ̼ÀÄ, PÀȶ ©ÃdUÀ¼À£ÀÄß MAiÀÄÄÝ CªÀÅUÀ¼À£ÀÄß vÀªÀÄä PÉÊvÉÆÃlUÀ¼À°è £ÉlÄÖ,  DzsÀĤPÀ vÉÆÃlUÁjPÉAiÀÄ §UÉÎ vÀªÀÄä vÁ¬Ä vÀAzÉAiÀÄjUÉ «±Áé¸ÀªÀ£ÀÄß ªÀÄÆr¸ÀÄvÁÛgÉ.

       ªÀÄgÀzÀ PɼÀV£À eÉÆÃ¥ÀrAiÉÄà D¸ÀàvÉæAiÀiÁVzÀÝ MAzÀÄ PÁ®zÀ°è, EAzÀÄ £À®ªÀvÀÄÛ ºÁ¹UÉUÀ½gÀĪÀ, «±Á® PÉÆÃuÉUÀ½AzÀ PÀÆrzÀ, DzsÀĤPÀ ¸À®PÀgÀuÉUÀ¼À£ÀÄß ºÉÇA¢zÀ, ¸ÀĸÀfÓvÀªÁzÀ ‘¯ÉÆÃPï ©gÁzÁj zÀªÁSÁ£Á..’ JA§ D¸ÀàvÉæAiÉÆAzÀÄ vÀ¯ÉAiÉÄwÛ ¤AwzÉ. D¸ÀàvÉæUÉ §AzÀÄ ºÉÇÃUÀĪÀ gÉÆÃVUÀ¼À ¸ÀASÉå ªÀµÀðPÉÌ ¸ÀĪÀiÁgÀÄ £À®ªÀvÉÛöÊzÀÄ ¸Á«gÀ. ¸ÀAQÃtðªÁzÀ ±À¸ÀÛçQæAiÉÄ £ÀqɸÀĪÀÅzÀPÁÌV £ÁUÀ¥ÀÅgÀ¢AzÀ ¨sÉÃn PÉÆqÀĪÀ vÀdÕ ªÉÊzÀågÀ vÀAqÀªÉà EzÉ. ºÀwÛgÀzÀ¯Éèà ¸ÀPÁðj ¥ÁæxÀ«ÄPÀ DgÉÆÃUÀå PÉÃAzÀæ«zÀÝgÀÆ, E°è£À D¢ªÁ¹ d£À ªÀÄÆgÀÄ £Á®ÄÌ ¢£ÀUÀ¼ÀÄ PÁ® £ÀqÉzÀÄPÉÆAqÀÄ ¥ÀæPÁ±ï, ªÀÄAzÁQ¤ £ÀqɸÀĪÀ ºÉêÀįïPÀ¸Á ‘¯ÉÆÃPï ©gÁzÁj ¥ÀæPÀ¯ïà zÀªÁSÁ£É’UÉà §gÀÄvÁÛgÉ. F ªÉÊzÀå zÀA¥Àw ªÀÄ£É ªÀÄ£ÉUÉ ºÉÇÃV ¸ÀA¢üªÁvÀ, ¹gÉÆù¸ï ªÀÄÄAvÁzÀ gÉÆÃUÀUÀ¼À §UÉÎ CjªÀÅ ªÀÄÆr¸ÀÄvÁÛgÉ. ¥Àæw ªÀgÀĵÀ ªÉÄrPÀ¯ï PÁåA¥ÀÅUÀ¼À£ÀÄß £ÀqɸÀÄvÁÛgÉ. EAzÀÄ F D¸ÀàvÉæAiÀÄ°è D¥ÀgÉõÀ£ï yAiÉÄÃlgï, ºÁUÀÆ ¥ÀæAiÉÆÃUÁ®AiÀÄUÀ¼ÀÄ §A¢ªÉ.

‘¯ÉÆÃPï ©gÁzÁj ¥ÀæÀPÀ¯ïà ‘ £À°è EAzÀÄ DªÉÄÖAiÀĪÀgÀ ‘¥Áæt C£ÁxÁ®AiÀÄ’ (Amte’s Animal Ark) ¨sÁgÀvÀzÀ¯Éèà «²µÀ֪ɤ¹zÀ  ¥Áæt¸ÀAUÀæºÁ®AiÀĪÁVzÉ. ¹AºÀ, ºÀÅ°, agÀvÉ, PÁqÀĺÀA¢, PÁqÀÄ PÉÆÃt PÀvÉÛQgÀħ, UÀƨÉ, vÀgÀ vÀgÀzÀ ¸À¥ÀðUÀ¼ÀÄ, GqÀUÀ¼ÀÄ, fAPÉUÀ¼ÀÄ, PÁqÀÄ ¨ÉPÀÄÌUÀ¼ÀÄ, ªÀÄAUÀUÀ¼ÀÄ, ¥ÀgÀªÀÇgÀÄUÀ½AzÀ §gÀĪÀ AiÀiÁwæPÀgÀ£ÀÄß DPÀ¶ð¸ÀÄvÀÛªÉ.

  E°è£À d£ÀgÀÆ »A¢£À ºÁUÉ CªÀiÁAiÀÄPÀgÁV G½¢®è. ©¢j¤AzÀ §ÄnÖ ºÉuÉAiÀÄĪÀ, ªÀÄgÀUÉ®¸À, ºÉAqÀªÀ£ÀÄß vÀAiÀiÁj¸ÀĪÀ PÉ®¸ÀUÀ¼À°è ¤¥ÀÅtgÁVzÁÝgÉ. £ÀPÀì¯ï ªÁ¢UÀ¼À CxÀªÁ ¥ÉÇðøÀgÀ ªÉÆøÀPÉÌ §°AiÀiÁUÀzÀAvÉ JZÀÑgÀ ªÀ»¸ÀÄvÁÛgÉ. ºÀt PÁ¹£À ¯ÉPÀÌzÀ®Æè §Ä¢ÞªÀAvÀgÁVzÁÝgÉ.

   ¥ÀæPÁ±ï, ªÀÄAzÁQ¤Ã ºÁUÀÆ CªÀgÀ ¥ÀjªÁgÀzÀ F ¸ÁzsÀ£ÉUÀ¼ÀÄ ªÀÄƪÀvÀÄÛ ªÀgÀĵÀUÀ¼À PÁ® AiÀiÁgÀ PÀtÂÚUÀÆ ©Ã¼ÀzÉà PÁqÀ ¨É¼À¢AUÀ¼ÁVvÀÄÛ. DzÀgÉ FUÀ CªÀgÀ£ÀÄß CgÀ¹PÉÆAqÀÄ ¥ÀzÀä²æÃ, ªÀiÁåUï¸ÉøÉà ¥Àæ±À¹Û ªÀÄÄAvÁzÀ UËgÀªÀUÀ¼À §A¢ªÉ. DV£À PÁ®zÀ°è D¦üûæPÁzÀ PÁqÀÄUÀ¼À°è ¸ÀªÀiÁd ¸ÉÃªÉ ªÀiÁr EwºÁ¸À¥Àæ¹zÀÞ£ÁzÀ §ºÀĪÀÄÄR ¥Àæw¨sÁªÀAvÀ, £ÉÆ¨É¯ï ±ÁAw ¥Àæ±À¹Û «eÉÃvÀ qÁ. Då®âmïð ±ÉéöÊlÓgïgÀ ¸ÀºÀªÀwðUÀ¼ÁVzÀÝ ¥sóÉæAZï zÀA¥ÀwUÀ¼ÉƧâgÀÄ, ¥ÀæPÁ±ï-ªÀÄAzÁQ¤Ã zÀA¥ÀwAiÀÄ ¸ÉêÁªÀÄAiÀÄfêÀ£ÀªÀÇ CzÉà ªÀiÁzÀjAiÀÄ°ègÀĪÀÅzÀ£ÀÄß UÀÄgÀÄw¹, EªÀgÀ£ÀÄß “±ÉéöÊlÓgï zÀA¥Àw” JAzÀÆ PÀgÉzÀÄ UËgÀ«¹zÀÝ®èzÉÃ,   ªÀiÁ£ÀPÉÆà JA§ ¸ÁéAiÀÄvÀÛ ¹n-¸ÉÖÃmï£À°è  (AiÀÄÆgÉÆÃ¥ï) EªÀgÀ avÀæ«gÀĪÀ CAZÉaÃnAiÀÄ£ÀÆß PÀÆqÀ ©qÀÄUÀqɪÀiÁr¹zÀgÀÄ. ªÀiÁ£ÀPÉÆà ¸ÀA¸ÁÜ£ÀªÀÅ ªÀiÁ£ÀªÀ ¸ÉêÉUÁV F jÃw ºÉÆgÀzÉñÀzÀªÀgÀ£ÀÄß UËgÀ«¹zÀÄÝ ±ÉéöÊlÓgï CªÀgÀ£ÁßzÀ ªÉÄÃ¯É EªÀgÀ£ÀßµÉÖÃ. 

       ªÀåªÀ¸ÉÜAiÀÄ£ÀÆß, ¸ÀPÁðgÀªÀ£ÀÆß, gÁdPÁgÀtÂUÀ¼À£ÀÆß ¨ÉÊAiÀÄÄvÁÛ DPÉëÃ¥À ªÀiÁqÀÄvÁÛ, DgÉÆÃ¥À ¥ÀævÁågÉÆÃ¥ÀUÀ¼À°è ¤gÀvÀªÁVgÀĪÀ £ÁªÀÅ F avÀæ¢AzÀ, CxÁðvï DªÉÄÖ ¥ÀjªÁgÀzÀ ¸ÁzsÀ£ÉUÀ½AzÀ PÀ°AiÀĨÉÃPÁzÀzÀÄÝ §ºÀ¼À EzÉ. ºÀ½îUÀ½UÉ ºÉÇÃUÀ®Ä M¥ÀàzÀ, ªÉÊzÀåQÃAiÀÄ ¸ÉêÉAiÀÄ£ÀÄß MAzÀÄ GzÀåªÀĪÀ£ÁßV ªÀiÁrPÉÆAqÀÄ, ‘vÉgÀtÂAiÀÄ ºÀżÀUÀ¼ÀAvÉ’ §AiÀÄPÉAiÀÄ ¨É£ÀÄߺÀwÛ  §qÀ d£ÀgÀ£ÀÄß ¸ÀÄ°AiÀÄÄwÛgÀĪÀ ªÉÊzÀågÀÄUÀ¼ÀÄ, D¸ÀàvÉæUÀ¼À ªÀåªÀ¸ÁÜ¥ÀPÀgÀÄUÀ¼ÀÆ DªÉÄÖ zÀA¥ÀwAiÀÄ ¤¸ÁéxÀð ¸ÉêÉAiÀÄ£ÀÄß ªÀiÁzÀjAiÀÄ£ÁßV ªÀiÁrPÉƼÀî¨ÉÃQzÉ.

“PÀrzÀÄ ¸ÀÄvÀÛªÀÄÄvÀÛ°zÀÝ UÉÆAqÁgÀtå” J£ÀÄߪÀ §zÀ®Ä, UÉÆAqÁgÀtåPÉÌ “¥ÀæPÁ±À”ªÀ£ÀÄß PÉÆAqÉÆAiÀÄÄÝ, dUÀªÉà PÉÆAqÁqÀvÀPÀÌ fêÀ£À £ÀqɸÀÄwÛgÀĪÀ, F “jAiÀÄ¯ï »ÃgÉÆÃUÀ¼À” ¸ÁºÀ¸À-¸ÉêÉ-¸ÁzsÀ£ÉUÀ¼ÀÄ, £ÀPÀ° »ÃgÉÆÃUÀ¼À ¨É£ÀÄß ºÀwÛ zÁj vÀ¦àgÀĪÀ £ÀªÀÄä EA¢£À AiÀÄĪÀd£ÁAUÀPÉÌ ¥ÉæÃgÀPÀªÁUÀ¨ÉÃQzÉ.

ºÉaÑ£À «ªÀjUÀ½UÉ ¸ÀA¥ÀQð¹

lokbiradariprakalp.org

Dilip chitre (1938-2009)

¢°Ã¥ï avÉæ (1938-2009)

    ªÀÄgÁp ªÀÄvÀÄÛ EAVèµïÀ JgÀqÀÆ ¨sÁµÉUÀ¼À°è §gÉzÀÄ ¥Àæ¹zÀÞgÁzÀ ¢°Ã¥ï avÉæAiÀĪÀgÀÄ ¸ÀévÀAvÀæ ¨sÁgÀvÀ PÀAqÀ ªÀĺÀvÀézÀ ¯ÉÃRPÀgÀ°è M§âgÀÄ. avÀæ PÀ¯Á«zÀgÀÆ, ZÀ®£À avÀæPÀvÀðgÀÆ DV ¥Àæ¹zÀÞgÁzÀªÀgÀÄ.

   1938 gÀ°è §gÉÆÃqÁzÀ°è d¤¹zÀgÀÄ. 1951 gÀ°è ªÀÄÄA§¬ÄUÉ §AzÀ ¢°Ã¥ï avÉæAiÀĪÀgÀÄ vÀªÀÄä ‘PÀ«vÁ’ J£ÀÄߪÀ ªÉÆzÀ® PÀªÀ£À ¸ÀAPÀ®£ÀªÀ£ÀÄß 1960 gÀ°è ¥ÀæPÀn¹zÀgÀÄ. CªÀgÀ vÀAzÉ ¥ÀÅgÀĵÉÆÃvÀÛªÀiï avÉæ ‘C©ügÀÄa’ J£ÀÄߪÀ ¸Á»vÀåPÀ ¥ÀwæPÉAiÀÄ£ÀÄß £ÀqɸÀÄwÛzÀÝgÀÄ. EzÉà CªÀjUÉ 1975 gÀ°è ±À§Ý’ J£ÀÄߪÀ ¸Á»vÀåPÀ ¥ÀwæPÉAiÀÄ£ÀÄß SÁåvÀ ªÀÄgÁp ¸Á»w CgÀÄuï PÉÆîlÌgï CªÀgÉÆA¢UÉ ¥ÁægÀA©ü¸À®Ä ¥ÉæÃgÀuÉAiÀÄ£ÀÄß MzÀV¹vÀÄ. CªÉÄjPÁzÀ CAiÉÆêÁ «±Àé«zÁå®AiÀÄzÀ ¸ÀAzÀ±ÀðPÀ ¥sɯÉÆà DV DAiÉÄÌAiÀiÁzÀgÀÄ. ¨sÉÆÃ¥Á®zÀ ¨sÀgÀvï ¨sÀªÀ£ÀzÀ PÁªÀå UÀææAxÁ®AiÀÄzÀ ¤zÉðñÀPÀgÁVzÀÝgÀÄ. zɺÀ° ªÀÄvÀÄÛ ¨sÉÆÃ¥Á®zÀ°è CAvÀgÁ¶ÖçÃAiÀÄ ªÀÄlÖzÀ ¸ÀªÉÄäüÀ£ÀUÀ¼À£ÀÄß DAiÉÆÃf¹zÀÝgÀÄ.

  ¥Àæ¹zÀÞ C£ÀĪÁzÀPÀgÀ°è M§âgÁzÀ CªÀgÀÄ £ÀªÀÄä J.PÉ. gÁªÀiÁ£ÀÄd£ïgÀAvÉ, ªÀÄgÁp ¨sÀQÛ PÁªÀåªÀ£ÀÄß EAVè¶UÉ C£ÀĪÁ¢¹zÀgÀÄ. CªÀgÀ “vÀÄPÁ ¸ÉÃ¸ï” PÀÈwAiÀÄ£ÀÄß ¥ÉAVé£ï CªÀgÀÄ ¥ÀæPÀn¹zÁÝgÉ. CªÀgÀ eÁÕ£ÉñÀégÀ£À C£ÀĨsÁªÁªÀÄÈvÀzÀ C£ÀĪÁzÀªÀ£ÀÄß PÉÃAzÀæ ¸Á»vÀå CPÁqÉ«Ä ¥ÀæPÀn¹zÉ. £ÁªÀÄzÉêï qsÀ¸Á¼ï ªÀÄvÀÄÛ £ÁgÁAiÀÄt ¸ÀĪÉð CªÀgÀ PÀ«vÉUÀ¼À£ÀÄß EAVè¶UÉ vÀA¢zÁÝgÉ. 1945 jAzÀ 1965 gÀªÉgÉV£À ªÀÄgÁp PÀ«vÉUÀ¼À£ÀÄß ¸ÀA¥Á¢¹ C£ÀĪÁ¢¹ ¥ÀæPÀn¹zÁÝgÉ.  

ZÀ®£À avÀæ ¤zÉðñÀPÀgÁV ºÀ®ªÁgÀÄ ¸ÁPÀëöå avÀæUÀ¼À£ÀÄß ¤zÉðò¹zÁÝgÉ. avÀæPÀ¯Á«zÀgÁV ºÀ®ªÁgÀÄ avÀæ ¥ÀæzÀ±Àð£ÀUÀ¼À£ÀÄß K¥Àðr¹zÁÝgÉ.

CªÀgÀ F J¯Áè ¸ÁzsÀÀ£ÉUÀ½UÁV ªÀĺÁgÁµÀÖç gÁdåzÀ ºÀ®ªÀÅ ¥Àæ±À¹ÛUÀ½UÉ ¥ÁvÀægÁVzÁÝgÉ. ¨sÁgÀvÀ ¸ÀPÁðgÀzÀ ¥Àæ±À¹ÛAiÀÄÆ CªÀjUÉ zÉÆgÉwzÉ (EA¢gÁUÁA¢ü ¥sɯÉÆò¥ï), C®èzÉà CAvÀgÁ¶ÖçÃAiÀÄ ¥Àæ±À¹ÛUÀ½UÀÆ CªÀgÀÄ ¥ÁvÀægÁVzÁÝgÉ.

2009 gÀ°è PÁå£Àìgï ¤AzÁV CªÀgÀÄ ¥ÀÅuÉAiÀÄ°è wÃjPÉÆAqÀgÀÄ.

PÀÈw¯ÉÆÃPÀ

PÀ«vÁ , ²¨Á gÁt ZÀ ±ÉÆÃzsÀ, PÀ«vÁAvÀAiÀiÁðZÀ PÀ«vÁ, «ÄÃlÆ «ÄÃlÆ ¥ÀÇgÀmï, ±ÀvÀPÁAZÀ ¸ÀA¢üPÁ¼ï, ¥ÀæPÀÈvÀ PÀ«vÁ, ZÀvÀÄgÀAUÀ, vÀÄPÉÆèÁAZÉ  ªÉÊPÀÄAoÁUÀªÀÄ£ï, PÀ« PÁAiÀiï PÁªÀiï PÀvÁð, EvÁå¢ PÀ«vÁ ¸ÀAPÀ®£ÀUÀ¼ÀÄ ¥ÀæPÀlªÁVzÀÄÝ CªÀÅUÀ¼À£ÀÄß “LPÀÆuï PÀ«vÁ” JA§ ªÀÄÆgÀÄ ¸ÀA¥ÀÅÀlUÀ¼À°è ¥ÀæPÀn¹zÁÝgÉ. CªÀÅUÀ¼À°è PÉ®ªÀ£ÀÄß Dj¹ “ªÀ¯ïØð °lgÉÃZÀgï lÄ qÉÔ ¸ÀAPÀ®£À «±ÉõÀ ¸ÀAaPÉAiÀÄ°è ¥ÀæPÀn¸À¯ÁVzÉ. F J®èªÀ£ÀÆß ¸ÀAgÀQë¹ ¥ÀæPÀn¸ÀĪÀ°è CªÀgÀ ºÉAqÀw «dÆ avÉæ CªÀgÀ ¥ÀvÀæ C£À£ÀåªÁzÀÄzÀÄ. EAzÀÄ CªÀgÀÄ £ÀªÉÆäqÀ£É E®è¢zÀÝgÀÆ CªÀgÀ PÀÈw ¯ÉÆÃPÀzÀ ªÀÄÆ®PÀ ©lÄÖ ºÉÇÃVgÀĪÀ ±À§ÝUÀ¼ÀÆ ªÀÄvÀÄÛ ¥ÀæwªÉÄUÀ¼ÀÄ £ÀªÉÆäqÀ£É EgÀÄvÀÛªÉ.

                     *************

    ¢°Ã¥ï avÉæ «ZÁgÀUÀ¼À vÀÄtÄPÀÄUÀ¼ÀÄ:

 ªÀÄgÁp ¨sÀQÛ ¸Á»vÀåzÀ ªÉÄÃgÀÄ PÀ« vÀÄPÁgÁªÀÄ£À£ÀÄß PÀÄjvÀÄ §gÉAiÀÄÄvÁÛ “µÉÃPïì¦AiÀÄgï E®èzÀ EAVèµï ¸Á»vÀåªÀ£ÀÄß PÀ°à¹PÉƼÀî®Ä ºÉÃUÉ ¸ÁzsÀå«®èªÉÇà ºÁUÉ vÀÄPÁgÁªÀiï E®èzÀ ªÀÄgÁp ¸Á»vÀåªÀ£ÀÄß PÀ°à¹PÉƼÀî®Ä ¸ÁzsÀå«®è. vÀÄPÁgÁªÀÄ£À£ÀÄß ªÉÆzÀ°UÉà N¢zÀgÉ PÁªÀåªÀ£ÀÄß PÀÄjvÀ ¤ªÀÄä PÀ®à£ÉAiÉÄà §zÀ¯ÁUÀÄvÀÛzÉ. £À£Àß §zÀÄQ£À ««zsÀ ºÀAvÀUÀ¼À°è vÀÄPÁgÁªÀiï£À£ÀÄß ªÀÄvÉÛ ªÀÄvÉÛ ¥ÀÅ£Àgï PÀAqÀÄ PÉƼÀÄîvÁÛ §A¢zÉÝãÉ. J®èªÀ£ÀÆß M¼ÀUÉƼÀÄîªÀ vÀÄPÁgÁªÀiï £À PÁªÀå vÀ£Àß §zÀÄPÀ£ÀÆß eÉÆvÉV£ÀªÀgÀ §zÀÄPÀ£ÀÆß KPÀ PÁ®PÉÌ zÁR°¸ÀÄvÀÛzÉ” JAzÀÄ ºÉüÀÄvÁÛgÉ.

                        \*******

“UÉÆÃzsÁæ, UÀÄdgÁvï, UÀ¨Áð,UÁA¢üÃf,  ªÀÄvÀÄÛ d£ÁAUÀºÀvÉå (f£ÉÆøÉÊqï)’ JA§ LzÀÄ ‘f’ UÀ¼À PÀÄjvÀÄ §gÉAiÀÄÄvÁÛ, UÀÄdgÁw£À°è £ÀqÉzÀ d£ÁAUÀ ºÀvÉåAiÀÄÄ, ²æîAPÁ¢AzÀ D¥sÁϤ¸ÁÜ£ÀzÀªÀgÉUÉ, £ÉÃ¥Á¼À¢AzÀ ¨sÁgÀvÀzÀ ¥À²ÑªÀÄ PÀgÁªÀ½AiÀÄ ªÀgÉUÉ, £ÀªÀÄä Erà £ÁUÀjÃPÀvÉAiÉÄà EAzÀÄ ¸ÀAPÀµÀÖzÀ°èzÉ JA§ ¤µÀÄ×gÀªÁzÀ ¥ÁoÀªÀ£ÀÄß £ÀªÀÄUÉ PÀ°¸ÀÄvÀÛzÉ, £ÀªÀÄUÉ CRAqÀ «²µÀÖ £ÁUÀjPÀ d£ÁAUÀªÁV §zÀÄQ G½AiÀÄ®Ä EgÀĪÀ KPÉÊPÀ ªÀiÁUÀðªÉAzÀgÉ £ÀªÀÄä £ÉgɺÉÇgÉAiÀĪÀgÀ£ÀÄß PÉÆ®ÄèªÀÅzÀ£ÀÄß ©lÄÖ CªÀgÀ eÉÆvÉAiÀÄ°è£À £ÀªÀÄä ¨sÁAzÀªÀåªÀ£ÀÄß zsÀÈrÃPÀj¸ÀĪÀÅzÀgÀ ªÀÄÆ®PÀ ªÀiÁvÀæ ¸ÁzsÀå”J£ÀÄßvÁÛgÉ.

                       *******************

§gÉÆÃqÁzÀ°è vÀ£Àß ¨Á®åªÀ£ÀÄß PÀ¼ÉzÀ F ¨Á®PÀ ªÀÄÄA§¬ÄUÉ PÁ°lÄÖ ¢üUÀãçªÉÄ ¥ÀlÖzÀÄÝ ¤d. CzÀÄ ºÉÃUÉ vÀ£À£ÀߣÀÄß DªÀj¹vÀÄ JA§ÄzÀ£ÀÄß £Á®ÄÌ ºÀAvÀUÀ¼À°è CªÀgÀÄ «ªÀj¹zÁÝgÉ. £ÀªÀÄä zÀ°vÀ PÀ« ¹zÀÞ°AUÀAiÀÄå£ÀªÀgÀAvÉ, ¥ÀæxÀªÀĪÁV CªÀgÀ §gÀªÀtÂUÉ ªÀÄvÀÄÛ CzsÀåAiÀÄ£ÀUÀ¼ÀÄ ¥ÁægÀA¨sÀªÁUÀĪÀÅzÉà CªÀgÀ ªÀ¸Àw¬ÄzÀÝ ‘ªÀÄ»ªÀiï’ £À »AzÀÆ ¸Àä±Á£ÀzÀ°è. vÀªÀÄä 16 jAzÀ 22 gÀ ªÀAiÀĹì£ÀªÀgÉUÉ C°è PÀ¼ÉAiÀÄÄvÁÛgÉ. CªÀgÀÄ PÀ°vÀ ‘EArAiÀÄ£ï JdÄPÉõÀ£ï ¸ÉƸÉÊn’ ±Á¯ÉAiÀÄ ªÀÄzsÀåªÀÄ ªÀUÀðPÉÌ ¸ÉÃjzÀ UɼÉAiÀÄgÀÄ vÀªÀÄä ¯ÉÊAVPÀ  «PÀÈwAiÀÄ£ÀÄß CzÀgÀ C£ÀAvÀ gÀÆ¥ÀUÀ¼À°è CªÀjUÉ vÉÆÃj¹PÉÆqÀÄvÁÛgÉ. D£ÀAvÀgÀ CªÀgÀÄ, K²AiÀiÁ RAqÀzÀ¯Éèà Cw zÉÆqÀØzɤ¹zÀ ªÀÄÄA§¬Ä£À PÉƼÀZÉUÉÃj ‘zsÁgÁ«’AiÀÄ ±Á¯ÉAiÀÄ°è NzÀĪÁUÀ C°è CA¨ÉÃqÀÌgï CªÀjAzÀ ¥Àæ¨sÁ«vÀUÉÆAqÀ zÀ°vÀ UɼÉAiÀÄgÀÄ CzsÀåAiÀÄ£À ªÀÄvÀÄÛ gÁdQÃAiÀÄzÀ°è£À UÀA©üÃgÀªÁzÀ D¸ÀQÛAiÀÄ£ÀÄß ¥ÀæPÀn¸ÀÄvÁÛgÉ. EzÀÄ CªÀjUÉ ªÀÄÄAzÉ ‘£ÁªÀÄzÉêï qsÀ¸Á¼ï, £ÁgÀAiÀÄuï ¸ÀĪÉð’ ªÀÄÄAvÁzÀ ªÀÄgÁp ¯ÉÃRPÀPÀgÀ£ÀÄß C¨sÁå¸ÀªÀiÁr CªÀgÀ£ÀÄß ¯ÉÆÃPÀªÀÄÄRPÉÌ ¥ÀjZÀ¬Ä¸À®Ä ¥ÉæÃgÀuÉAiÀÄ£ÀÄß MzÀV¸ÀÄvÀÛzÉ. D£ÀAvÀgÀ CªÀgÀÄ «Ä®ÄèUÀ¼À PÉÃAzÀæªÁVzÀÝ ¯Á¯ï¨ÁUï ºÉÃUÉ PÀæªÉÄÃt czÀæUÉÆArvÀÄ JA§ÄzÀ£ÀÄß «µÁzÀ¢AzÀ zÁR°¸ÀÄvÁÛgÉ. PÁ®ßrUÉAiÀÄ ªÀÄÆ®PÀªÉà Erà ªÀÄÄA§¬ÄAiÀÄ£ÀÄß wgÀÄUÁrzÀÝjAzÀ ªÀÄÄA§¬ÄAiÀÄ EAaAZÀÆ CªÀgÀ£ÀÄß DªÀj¸ÀÄvÀÛzÉ.  DzÀÝjAzÀ¯Éà CªÀgÀÄ ‘ªÀÄÄA§AiÀÄ°è £Á£ÀÄ ¨É¼ÉzÉ£ÉÆà £À£Àß ªÉÄÃ¯É ªÀÄÄA§¬Ä ¨É¼É¬ÄvÉÆÃ’ JA§ CZÀÑjAiÀÄ£ÀÄß ªÀåPÀÛ¥Àr¸ÀÄvÁÛgÉ.